وَ مِزاجُهُ مِن تَسنيم؛عَيناًيَشرَبُ بِهااَلمُقَرَّبون..........................اِنّااَعطَيناکَ الکَوثَر تسنیم کوثر
» مفتی سابق مصر: علی (ع)ظهور داعش را پیش بینی کرده بود
» تاسوعا و عاشورای حسینی تسلیت باد
» ساپورت‌پوشان و آغاز ریشه دواندن عریان‌گری
» آیا می دانید ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
» شهادت جانسوز امام علی(ع) تسلیت باد
» فضیلت های شب قدر
» حلول ماه مبارک رمضان مبارک باد .
» میلاد مهدی موعود مبارکباد
» اعیاد شعبانیه مبارک باد . . .
» رحلت جانسوز امام خمینی(ره) تسلیت باد
درباره ما

این وبلاگ درمورد حجاب و جایگاه حجاب در اسلام و سایر ادیان و نیز دیگر ارزشهای اسلامی ، به منظور آشنایی بیشتر خوانندگان ایجاد شده است که امیدوارم با عنایت پروردگار به هدفمان که ارزش نهادن به حجاب و دیگر ارزشهای اسلامی است ، دست پیدا کنیم.
نويسندگان
پيوندهاي وبگاه
» سایت جامع دفاع مقدّس
» منتظران مهدی بخشایش
» پرتال آگهی استخدام
» منتظران یوسف زهرا
» کاردستی های من
» لبیک یا خامنه ای
» از خاک تا افلاک
» وبسایت جان آقا
» ارزش گمشده
» خبرگزاری آران
» نرم افزار ایثار
» این سایبریون
» مهدیه آبسرد
» شهد شهادت
» دختر چادری
» مقر موعود
» علم الهدی
» دیار شهریار
» آوای یاس
» عطر جنّت
» گلشن راز
» راز نماز
» سلامت
» حیات
» تلنگر
» حجاب
» زحل
» تکیه
» مبارز
» منجی
» حرف تو
» دفتر غم
» مدل پالتو
» نگین لفور
» نهال امید
» تبریز بیدار
» تولید ایرانی
» عینک ریبن
» بانک تست
» مدیر بازرگانی
» تسنیم - تبریز
» کسب درآمد
» پاتوق دختران
» فراتر از واقعیت
» آذربایجان بیدار
» امام زمان(عج)
» آتشكده ي سرد
» خرید پد کینوکی
» مهدی خواهد آمد
» اسلام از منظر الله
» خداوند(قرآن)انسانها
» جانم فدای امام نقی(ع)
» پژوهشکده عفاف و حجاب
» موسسه فرهنگی عادیات
» بسیجی مظهر صبر و بصیرت
» مرکز فرهنگی ، مذهبی علویون
» مهندسی معکوس 2سیّده تاخدا
» پایگاه اطّلاع رسانی سپاه عاشورا
» اولین روزنامه جهانی شهرستان شبستر
» حجاب محدودیت است برای چشمهای شیطانی
» حرفی برای گفتن
مطالب قرآنی


به تسنيم ، کوثر خوش اومدين لطفا دلنوشته بذارين .ممنون


  • آرشيو مطالب
    موضوعات مطالب
    » 1 اسفند(۱)
    » 10 محرم(۱)
    » 12 آذر(۱)
    » 12 اردیبهشت(۱)
    » 13 آبان(۱)
    » 13 رجب(۱)
    » 14 خرداد(۱)
    » 2012(۱)
    » 22 بهمن(٢)
    » آب(۱)
    » آتش سوزی پیرانشهر(۱)
    » آدم خواری(۱)
    » آزادی(۱)
    » آیا می دانستید(۱)
    » آیین(۱)
    » آیین الهی(۱)
    » اباعبدالله(۱)
    » اجبار(۱)
    » اجتماعی(۱)
    » احادیث(۱)
    » احادیثی در مورد رمضان(۱)
    » اربعین امام حسین(٢)
    » ارزش(۱)
    » ارزش چادر(۱)
    » اس ام اس روز پدر(۱)
    » استقبال از رمضان(۱)
    » استکبار(۱)
    » اسلام(٢)
    » اعمال روز اربعین(۱)
    » اعمال شب اربعین(۱)
    » اعمال ماه رجب(۱)
    » اعیاد شعبانیه(۱)
    » افتخار به کار(۱)
    » امام حسن مجتبی(۱)
    » امام حسین(۱)
    » امام حسین(ع)(٦)
    » امام خامنه ای(۱)
    » امام خمینی(ره)(٥)
    » امام خمینی و حجاب(۱)
    » امام زمان(۱)
    » امام علی(۱)
    » امام علی (ع)(٢)
    » امام علی النقی(۱)
    » امام موسی کاظم(۱)
    » امام هادی(ع)(۱)
    » انتخابات(۱)
    » انقلاب اسلامی(۱)
    » اهر(۱)
    » اول مدرسه(۱)
    » ایام فاطمیه(۱)
    » ایام فاطمییه(۱)
    » با حجاب(۱)
    » بد حجابی(٢)
    » بدحجابی(۱)
    » برهنگی(۱)
    » بسیج(۱)
    » بعثت(۱)
    » بهداشت تغذیه روزه داری(۱)
    » بهداشت تغذیه ماه رمضان(۱)
    » پایان دنیا(۱)
    » پایان رمضان(۱)
    » پوشش(۱)
    » پیامک روز پدر(۱)
    » پیروزی انقلاب اسلامی(۱)
    » پیش بینی امام علی (ع) درمورد داعش(۱)
    » تاریخچه(۱)
    » تاریخچه بد حجابی(۱)
    » تاریخچه حجاب(۱)
    » تاریخچه شب یلدا(۱)
    » تاسوعا و عاشورا(۱)
    » تبریک روز پدر(۱)
    » تسلیت(۱)
    » تسنیم(۱)
    » تغذیه ماه رمضان(۱)
    » توهین به پیامبر(٢)
    » توهین به مقدسات(٢)
    » جمعه(۱)
    » جمهوری آذزبایجان(۱)
    » جنگ تحمیلی(۱)
    » چادر(٢)
    » چادر مشکی(۱)
    » چادر ملی(۱)
    » چرا امام حسین قیام کرد؟(۱)
    » چرا چادر(۱)
    » چرا حجاب(٢)
    » حافظ قرآن(۱)
    » حجاب(٢٩)
    » حجاب اسلامی(۱)
    » حجاب در اسلام(۱)
    » حجر بن عدی(۱)
    » حضرت زینب(٢)
    » حضرت فاطمه(٤)
    » حضرت مهدی(۳)
    » حقیقت شب قدر(٢)
    » حلول مله شعبان(۱)
    » خیرین مدرسه ساز(۱)
    » دادگاه(۱)
    » داعش(۱)
    » داعش در کلام امام علی(۱)
    » دختر پیرانشهری(۱)
    » درد دل(۱)
    » دسامبر(۱)
    » دعا(۱)
    » دفاع مقدس(۱)
    » دلایل حجاب(۱)
    » دلیل حجاب(۱)
    » دهم محرم(۱)
    » دهه فجر(۳)
    » دین اسلام(۱)
    » دیوار(۱)
    » رایتل(۱)
    » رجب المرجب(۱)
    » رحلت امام خمینی(٢)
    » رمز زیبایی(۱)
    » رهبر(٢)
    » روایات ماه رجب(۱)
    » روز اول مدرسه(۱)
    » روز پاسدار(۱)
    » روز پدر(۱)
    » روز جانباز(۱)
    » روز جهانی(۱)
    » روز جهانی معلولین(۱)
    » روز جوان(۱)
    » روز دانش آموز(۱)
    » روز دانشجو(۱)
    » روز زن(۱)
    » روز عرفه(۱)
    » روز مادر(۱)
    » روز معلم(۱)
    » زرتشت(۱)
    » زلزله اهر(۱)
    » زن(۱)
    » زن با حجاب(۱)
    » زن مسلمان(۱)
    » زنان آخر الزمان(۱)
    » زنان ونوسی مردان مریخی و حجاب(۱)
    » زیارت عاشورا(۱)
    » ساپورت(۱)
    » سال نو(۱)
    » سوپ نوزاد(۱)
    » سوره احزاب(۱)
    » سوم خرداد(۱)
    » سیده طاهره هاشمی(۱)
    » سیس(۱)
    » سیم خاردار(۱)
    » سیمای حقیقی(۱)
    » شب قدر(۳)
    » شب یلدا(۱)
    » شبهات(۱)
    » شعر اربعین(٢)
    » شعر شهادت موسی کاظم(۱)
    » شعر مدرسه(۱)
    » شعر مهدویّت(۱)
    » شگفتی قرآن(۱)
    » شهادت(٧)
    » شهادت آب(۱)
    » شهادت امام علی (ع)(۱)
    » شهادت امام موسی کاظم(۱)
    » شهادت شهید مطهری(۱)
    » شهدا(۱)
    » شهید(۱)
    » شهیده(٢)
    » شیشه عطر(۱)
    » شیطان پرستی(۱)
    » صحابی پیامبر(۱)
    » صدف(۱)
    » طبیعت(۱)
    » طرح ختم(۱)
    » عاشورای حسینی(۱)
    » عبد الرحمن(۱)
    » عروسک(۱)
    » عریان گری(۱)
    » عزا(۱)
    » علایم ظهور(۱)
    » علم قرآن(۱)
    » عید غدیرخم(۱)
    » عید فطر(۱)
    » عید مبعث(۱)
    » عید نوروز(٢)
    » عید نوروز در اسلام(٢)
    » غدیرخم(۱)
    » فاطمه زهرا(۱)
    » فتح خرمشهر(۱)
    » فراموش شده(۱)
    » فضایل ماه رمضان(۱)
    » فضیایل ماه شعبان(۱)
    » فضیلت شب قدر(۱)
    » فطر(۱)
    » فن آوری روز(۱)
    » فیلم موهن(٢)
    » قبر هابیل(۱)
    » قیام امام حسین(۱)
    » قیامت(۱)
    » گروهک تروریستی تکفیری داعش(۱)
    » گوهر(۱)
    » ماه رجب(۱)
    » ماه رمضان(٥)
    » ماه شعبان(٢)
    » ماه شوال(۱)
    » ماه مهر(٢)
    » مجلس نهم(۱)
    » محرم(۳)
    » محکوم کردن(۱)
    » مردم ژاپن(۱)
    » مسئولین(۱)
    » مسلمان شدن(۱)
    » مسیحی(۱)
    » مسیحی تازه مسلمان(۱)
    » مطهری(۱)
    » معلولان(۱)
    » معلولین(٢)
    » مقنعه(۱)
    » مهدی(۱)
    » مهر ماه(٢)
    » موهن(۱)
    » مکارم شیرازی(۱)
    » میلاد(۱)
    » میلاد امام حسن(۱)
    » میلاد امام حسین (ع)(۱)
    » میلاد امام زین العابدین(ع)(۱)
    » میلاد امام سجاد(ع)(۱)
    » میلاد امام علی(ع)(۱)
    » میلاد حضرت مهدی(۱)
    » میلاد علی اکبر(۱)
    » ناهید فاتحی کرجو(۱)
    » نبش قبر(۱)
    » نسل بشر(۱)
    » نقش رسانه(۱)
    » نگاه آلوده(۱)
    » نماز(۱)
    » نوروز(۱)
    » نیمه شعبان(٢)
    » هابیل و قابیل(۱)
    » هریس(۱)
    » هفته دفاع مقدس(۱)
    » هفته معلم(۱)
    » همسفر(۱)
    » همقطاری(۱)
    » هوس(۱)
    » ورزقان(۱)
    » ورود آقایان ممنوع(۱)
    » وفات امام خمینی (ره)(۱)
    » وفات حضرت زینب(س)(۱)
    » ولادت(۱)
    » ولادت امام حسن عسکری(۱)
    » ولادت امام زمان(عج)(٢)
    » ولادت امام صادق (ع)(۱)
    » ولادت امام علی(ع)(۱)
    » ولادت پیامبر اکرم (ص)(۱)
    » ولادت حضرت ابوالفضل(۱)
    » ولادت حضرت عباس(۱)
    » کار(۱)
    » کفر تا این حد(۱)
    » کم سن وسالترین حافظ(۱)
    » کمال دین(۱)
    » یا مهدی(۱)
    » یلدا(۱)
    » یوسف زهرا(۱)
    فلسفه حجاب
    + نويسنده مدير در |

    فلسفه حجاب و بررسى آیات و روایات در این زمینه چیست؟

    جواب: اصل پوشش بدن بدون نظر به حدود آن سابقه‏اى به اندازه حیات انسان دارد و جز بعضى از مکاتب (که بر برهنه زیستى اصرار مى‏ورزد) همه افراد به نوعى آن را لازم مى‏دانند. این پدیده به رغم ارتباطش با خصوصیات مختلف فردى و اجتماعى انسان، دست کم به سه نیاز وى پاسخ مى‏دهد:

    1- حفاظت از سرما و گرما و برف و باران.(1)

    2- حفظ عفت و شرم.(2)

    3- آراستگى، زیبایى و وقار.

    أ) رابطه حجاب و پوشش اسلامى:

    در ابتداى بحث به رابطه حجاب و پوشش اسلامى مى‏پردازیم:

    حجاب به معناى پرده، حاجب، پوشیدن و پنهان کردن و منع از وصول است.(3)این واژه تنها به معناى پوشش ظاهرى یا پوشاندن زن نیست و در اصل به مفهوم پنهان شدن از دید مردِ بیگانه است. بدین سبب هر پوششى حجاب نیست.

    در قرآن آمده است: « و إذا سألتموهن متاعاً فاْسئلوهن مِن وراءِ حجاب ؛(4) چون از زنان پیغمبر متاعى خواستید، از پس پرده بخواهید». این آیه درباره زنان و بیش‏تر در مورد مسائل سیاسى و اجتماعى فرود آمده است،(5) نه پوشش زن در مقابل نامحرم.به کارگیرى کلمه حجاب در خصوص پوشش زن اصطلاحى نسبتاً جدید است و همین سبب گردیده بسیارى گمان کنند اسلام خواسته است زن همیشه پشت پرده و در خانه محبوس باشد و بیرون نرود.

    «ویل دورانت» مى‏گوید: «این امر مبناى پرده پوشى میان مسلمانان به شمار مى‏رود».(6) برخى مدّعى شده‏اند حجاب به وسیله ایرانیان به مسلمانان و اعراب سرایت کرده، در حالى که آیات مربوط به حجاب، قبل از مسلمان شدن ایرانیان نازل شده است و در عهد جاهلیت همان طور که «ویل دورانت» مى‏گوید و کتب تفسیر شیعه و سنى تأیید مى‏کند، اعراب چنین پوششى نداشتند و عادتشان نیز «تبرّج» و خودنمایى بود که اسلام آن را ممنوع ساخت: « ولا تبرجن تبرج الجاهلیّة الاولى ؛(7) و زینت‏هاى خود را مانند زمان جاهلیّت آشکار نکنید.

    آن چه از قدیم به ویژه نزد فقها در بحث نماز و ازدواج رواج داشته، واژه ستر و ساتر به معناى پوشش و وسیله پوشش آن در مقابل نامحرم بوده است. بنابراین وظیفه پوشش اسلامى بانوان به معناى حبس و زندانى قرار دادن آنان نیست، در نتیجه منظور عدم مشارکت این گروه عظیم در فعالیت‏هاى اجتماعى نیست، بلکه این وظیفه بدان معنا است که زن در معاشرت با مردان، بدنش را بپوشاند و به جلوه گرى و خودنمایى نپردازد و مشارکتش در فعالیت‏ها بر اصول انسانى و اسلامى استوار باشد.(8)

    ب) فلسفه حجاب زن

    براى روشن شدن فلسفه حجاب زن و راز تفاوت آن با پوشش مردان، توجه به مطالب ذیل لازم است:

    1- توجه به رابطه پوشش با فرهنگ دینى

    بر اساس فرهنگ اسلامى، انسان موجودى است که براى رسیدن به کمال و معنویّت خلق گردیده است. اسلام با تنظیم و تعدیل غرایز به ویژه غریزه جنسى و توجه به هر یک از آن‏ها در حدّ نیاز طبیعى، سبب شکوفایى همه استعدادهاى انسان شده و او را به سوى کمال سوق داده است.

    پوشش مناسب براى زن و مرد عامل مهمى در تعدیل و تنظیم این غریزه است.

    2- توجه به ساختار فیزیولوژى انسان

    نوع پوشش زن و تفاوت آن با لباس مرد رابطه‏اى مستقیم با تفاوت‏هاى جسمى و روحى زن و مرد دارد.

    در تحقیقات علمى در مورد فیزیولوژى و نیز روان‏شناسى زن و مرد ثابت شده که مردان نسبت به محرّک‏هاى چشمىِ شهوت‏انگیز حساس ترند و چون تأثیر حس بینایى زیادتر است و چشم از فاصله دور و میدان وسیعى قادر به دیدن است، از سوى دیگر ترشّح هورمون‏ها در مرد صورتى یکنواخت و بدون انقطاع دارد، مردان به صورتى گسترده تحت تأثیر محرّک‏هاى شهوانى قرار مى‏گیرند اما زنان نسبت به حس لمس و درد حساس ترند و به محرّک‏هاى حسى پاسخ مى‏دهند. حس لامسه بروز زیادى ندارد و فعالیتش محدود به تماس نزدیک است.

    از این گذشته چون هورمون‏هاى جنسى زن به صورت دوره‏اى ترشخ مى‏شوند و به طور متفاوت عمل مى‏کنند، تأثیر محرّک‏هاى شهوانى بر زن صورتى بسیار محدود دارد و نسبت به مردان بسیار کمتر است.

    با توجه به مطالب فوق مى‏توان گفت: حجاب در اسلام از یک مسئله کلّى و اساسى ریشه گرفته است. اسلام مى‏خواهدد انواع التذاذهاى جنسى (چه بصرى و لمسى و چه نوع دیگر) به محیط خانواده و در چهارچوب شرع و قانون اختصاص یابد و اجتماع تنها براى کار و فعالیت باشد، بر خلاف سیستم غربى که حضور در جامعه را با لذت جویى جنسى به هم مى‏آمیزد و تعدیل و تنظیم امور جنسى را به هم مى‏ریزد.

    اسلام قائل به تفکیک میان این دو محیط است و براى تأمین این هدف، پوشش و حجاب را توصیه نموده است، زیرا بى بند و بارى در پوشش به معناى عدم ظابطه در تحریک غریزه و عدم محدودیت در رابطه جنسى است که آثار شوم آن بر کسى پوشیده نیست.

    ج) آثار و فواید رعایت حجاب و پوشش دینى

    1- بهداشت روانى اجتماع و کاهش هیجان‏ها و التهاب جنسى که سبب کاهش عطش سیرى ناپذیرى شهوت است.

    2- تحکیم روابط خانوادگى و برقرارى صمیمیت کامل زوجین.

    با رواج بى حجابى و جلوه گرى زن، جوانان مجرد، ازدواج را نوعى محدودیت و پایان آزادى‏هاى خود تلقّى مى‏کنند وافراد متأهل هر روز در مقایسه‏اى خطرناک میان آن چه دارند و ندارند، قرار مى‏گیرند. این مقایسه‏ها، هوس را دامن زده و ریشه زندگى را مى‏سوزاند.

    3- استوارى اجتماعى و استیفاى نیروى کار و فعالیّت

    دختر و پسرى که در محیط کار و دانشگاه تحریک شهوانى شوند، از تمرکز و کارآیى آن‏ها کاسته مى‏شود و حکومت شهوت بر اجتماع سبب هدر رفتن نیروى فکرى و کارى است.

    4- بالارفتن ارزش واقعیت زن و جبران ضعف جسمانى او

    حیا، عفاف و حجاب زن مى‏تواند در نقش عاطفى او و تأثیرگذارى بر مرد مؤثر باشد. لباس زن سبب تقویت تخیّل و عشق در مرد است و حریم نگه داشتن یکى از وسائل مرموز براى حفظ مقام و موقعیّت زن در برابر مرد است.

    اسلام حجاب را براى محدودیّت و حبس زن نیاورده، بلکه براى مصونیّت او توصیه کرده است، زیرا اسلام راضى به حبس، رکود و سرکوبى استعدادهاى زن نیست، بلکه با رعایت عفاف و حفظ حریم، اجازه حضور زن را داده امّا از سوء استفاده شهوانى و تجارى منع کرده است.

    در واقع حجاب موجب محدودیت، مردان هرزه مى‏باشد که در صدد کام جویى‏هاى آزاد و بى حد و حصر هستند و مصونیت زنان از دست این گروه از مردان منظور است.

    د) ضرورت پوشش اسلامى در قرآن

    پوشش اسلامى از احکام ضرورى اسلام است، زیرا اصل قانون حجاب اسلامى صرفاً از ضروریات فقه نیست، بلکه از ضروریات دین مبین اسلام است، چه این که نص صریح قرآن بر آن گواهى مى‏دهد، و آن گونه که برخى توهّم کرده‏اند تنها ظهور برخى از آیات دلیل بر وجوب حجاب نیست تا جایى براى اختلاف برداشت باشد. بنابراین هیچ مسلمانى نمى‏تواند در ضرورت حجاب تردید کند، زیرا هم قرآن مجید به آن تصریح کرده و هم روایات بسیارى بر وجوب آن گواهى میدهد. به همین جهت فقیهانى شیعه و سنى، به اتفاق به آن فتوا داده‏اند. همان طورى که نماز و روزه به دوران خاصى اختصاص ندارد، دستور پوشش نیز، چنین است و ادعاى عصرى بودن آن، غیر کارشناسانه مى‏باشد.

    خداوند متعال در آیه 30 سوره نور نخست به مردان مسلمان و سپس در آیه بعد به زنان مسلمان فرمان مى‏دهد از چشم چرانى اجتناب کنند و در رعایت پوشش بدن از نامحرمان کوشا باشند:

    « قل للمؤمنین یغضوا من أبصارهم و یحفظوا فروجهم ذلک أزکى لهم انّ اللَّه خبیر بما یصنعون ؛ اى پیامبر! به مردان مؤمن بگو: دیدگان خود را فرو خوابانند و عفت پیشه ساخته و دامن خود را از نگاه نامحرمان بپوشانند. این کار براى پاکى و پاکیزگى شان بهتر است و خداوند به آن چه مى‏کنند آگاه است».

    « غضّ » در لغت عرب چنان که مرحوم طبرسى در مجمع البیان(9) و راغب اصفهانى در مفرّدات گفته‏اند، به معناى کاستن است و «غض بصر» یعنى کاهش دادن نگاه، نه بستن چشم. البته متعلّق این فعل و این که از چه چیز چشمان خود را فرو بندند، ذکر نشده است، اما با توجه به سیاق آیات، به ویژه آیه بعد روشن مى‏گردد مقصود آن است که خیره خیره زنان نامحرم را تماشا نکنند و از چشم چرانى بپرهیزند.(10)

    از سوى دیگر ممکن است مقصود از «حفظ فرج» در این آیه پاکدامنى و حفظ آن از آلودگى به زنا و فحشا باشد، ولى عقیده مفسّران بزرگ قرآن، نیز مفاد روایات (از جمله سخن امام صادق(علیه السّلام))(11) این است که مراد از حفظ فرج در همه آیات قرآن کریم، پاکدامنى و حفظ آن از آلودگى به فحشاء است، جز در این دو آیه که به معناى حفظ از نظر و وجوب پوشش در مقابل نامحرم است.

    سپس در آیه بعد مى‏فرماید: قل للمؤمنات یغضضنَ من أبصارهن...؛ اى پیامبر! به زنان مؤمن بگو: دیدگان خود را فرو خوابانند و عفت پیشه ساخته، دامن خود را از نگاه بیگانگان بپوشانند و زیور خویش را جز براى شوهران و سایر محارم آشکار نکنند، مگر آن چه پیداست و روسرى‏هاى خویش را به گریبان اندازند تا سر و گردن و سینه و گوش‏ها پوشیده باشد و پاهایشان را به زمین نکوبند تا آن چه از زینت پنهان مى‏کنند معلوم شود...».

    در این آیه، خداوند در خصوص پوشش بانوان، آن چه را بر زنان مؤمن لازم است، به دو شکل گسترش مى‏دهد:

    1- پوشاندن سر و گردن.

    2- پوشاندن زینت‏ها.

    «خمر» جمع خمار و به معناى روسرى و سرپوش است.(12)

    «جیوب» از واژه «جیب» به معناى قلب و سینه و گریبان است.(13)

    در تفسیر مجمع آمده است: «زنان مدینه اطراف روسرى‏هاى خود را به پشت سر مى‏انداختند و سینه و گردن و گوش‏هاى آنان آشکار مى‏شد. بر اساس این آیه موظف شدند اطراف روسرى‏هاى خود را به گریبان‏ها بیندازند تا این مواضع نیز مستور باشد».(14)

    فخر رازى یادآور مى‏شود که خداوند با به کار گرفتن واژه‏هاى «منوب» و «على» که مبالغه در القا را مى‏رساند، در پى بیان لزوم و وجوب پوشش کامل این نواحى است.(15)

    ابن عباس در تفسیر این جمله مى‏گوید: «یعنى زن مو و سینه و دور گردن و زیر گلوى خود را بپوشاند».(16)

    برخى ادعا مى‏کنند حجاب به معناى مقابله با برهنگى را قبول داریم، ولى در هیچ جاى قرآن از پوشش مو سخن به بیان نیامده است. نادرستى این سخن معلوم شد، زیرا با چشم پوشى از گفتار ابن عباس و نیز شأن نزول آیه، این واقعیت که زنان مسلمان حتى قبل از نزول آیه، موهاى خود را مى‏پوشاندند و آشکار بودن گردن و گوش و زیر گلو شان تنها مشکل به شمار مى‏آمد، تردیدناپذیر است. در این آیه از روسرى سخن به میان آمده است. باید پرسید: آیا روسرى جز بر آن چه بر سر مى‏اندازند و موها را مى‏پوشانند معنایى دارد؟

    افزون بر این حکم، میزان پوشش در روایات متعدد گفته شده است.(17)

    اگر قرار باشد مانند برخى از صحابه (مثل خلیفه دوم) یا گروهى از روشنفکر مآبان جدید فقط به قرآن اکتفا کنیم، در کشف جزئیات ضرورى‏ترین احکام مانند رکعات نماز ناکام مى‏باشند و اصولاً چنین افرادى هیچ واجب دینى مانند نماز را که در سنّت پیامبر آمده نباید انجام دهند.

    آیه بعدى حجاب:

    « یا أیّها النّبى قل لأزواجک و بناتک و نساء المؤمنین یدنین علیهن من جلابیبهن ...؛ اى پیامبر! به زنان و دخترانت و به زنان مؤمنان بگو: پوشش‏ها (روسرى و چادر) خود را بر خویش فروتر گیرند. این براى آن که شناخته نگردند و اذیت نشوند، به احتیاط نزدیک‏تر است و خدا آمرزنده و مهربان است».(18)

    در این آیه دو مطلب قابل توجه است:

    1- جلباب چیست؟ نزدیک کردن آن یعنى چه؟

    2- فلسفه پوشش و حجاب اسلامى.

    در مفهوم جلباب اختلاف نظر وجود دارد. آن چه با توجه به کتب لغت و گفتار مفسّران شیعه مانند علامه طباطبایى(19) و فیض کاشانى(20) و اهل سنّت مانند قرطبى(21) صحیح‏تر به نظر مى‏رسد، آن است که جلباب، ملحفه و پوشش چادر مانند است، نه روسرى و خمار.

    از ابن عباس و ابن مسعود روایت شده که منظور عبا است. پس جلباب لباس گشاد و پارچه‏اى است که همه بدن را بپوشاند؛ ضمناً همان طور که مفسّران بزرگ مانند شیخ طوسى و طبرسى فرموده‏اند، در گذشته نوع روسرى که براى زنان معمول بود: روسرى‏هاى کوچک که آن را خمار یا مقنعه مى‏نامیدند و معمولاً در خانه از آن استفاده مى‏کردند؛ نیز روسرى‏هاى بزرگ که مخصوص بیرون خانه به شمار مى‏آمد. زنان با روسرى بزرگ که جلباب خوانده مى‏شد و از مقنعه بزرگ‏تر و از ردا کوچک‏تر است و به چادر امروزین شباهت دارد، مو و تمام بدن خود را مى‏پوشاندند.(22)

    نزدیک ساختن جلباب ( یدنین علیهن من جلابیبهن )، کنایه از پوشیدن چهره و سر و گردن با آن است،(23) یعنى چنان نباشد که چادر یا روپوش‏هاى بزرگ مانند مانتو تنها جنبه تشریفاتى و رسمى داشته باشد و همه پیکرشان را نپوشاند.

    قرآن مى‏فرماید: بانوان با مراقبت جامه شان را بر خود گیرند و آن را رها نکنند تا نشان دهند اهل عفاف و حفظاند.

    چرا پوشش ضرورت دارد؟

    خداوند درباره علّت ضرورت پوشش اسلامى مى‏فرماید: « ذلک أدنى أنْ یعرفن فلا یؤذبن ». برخى آیه را چنین معنا کرده‏اند که: «به این وسیله شناخته مى‏شوند آزادند، نه کنیز، پس با آزار و تعقیب جوانان روبرو نمى‏شوند».

    بنابراین در عصر حاضر که مسئله بردگى از میان رفته، این حکم منتفى مى‏شود، ولى باید گفت: ایجاد مزاحمت و آزار کنیزان نیز روا نیست و حقیقت آن است که وقتى زن پوشیده و با وقار از خانه بیرون رود و جانب عفاف و پاکدامنى را رعایت کند، فاسدان و مزاحمان جرأت هتک حیثیت او را در خود نمى‏یابند. معناى آیه این است که به پاکدامنى شناخته شده و مورد آزار قرار نمى‏گیرند.

    ه'') دلایل وجوب پوشش سر و گردن

    در این قسمت حدود پوشش را که در اسلام بر زن واجب شده است، از دید فقهى بررسى مى‏کنیم: پوشانیدن غیر وجه و کفین (صورت و دو دست) بر زن واجب است و از لحاظ فقهى هیچ گونه تردیدى در آن وجود ندارد و این قسمت جزء ضروریات و مسلّمات است. نه از نظر قرآن و حدیث و نه از نظر فتاوى در این باره تردیدى وجود ندارد. آن چه مورد بحث است، پوشش چهره و دست‏ها تا مچ است.

    دلایل وجود پوشش را مى‏توان به سه قسمت تقسیم کرد: کتاب، سنت و اجماع.

    أ) دلیل قرآنى همان آیات 31 سوره نور و 59 سوره احزاب است که به تفصیل در مورد آن بحث کردیم.

    ب) روایات ؛ روایات به چند دسته تقسیم مى‏شود که در ذیل به آن اشاره مى‏کنیم:

    دسته اوّل روایاتى است که دلالت بر حرمت نظر به وجه و کفّین مى‏کند که در نتیجه به اولویّت اثبات مى‏کند که نظر به سایر اعضا، از جمله سر و گردن خانم‏ها جایز نیست. پذیرش این قوم منوط به این است که قائل به عدم استثناى وجه و کفیّن باشیم.

    دسته دوم روایاتى است که جواز نظر به زن را بسته به اراده ازدواج با وى نموده است، که از مفهوم آن «عدم جواز نظر در غیر مواقع اراده ازدواج» استفاده مى‏گردد، بنابراین نظر کردن به خانم‏ها و از جمله به موهاى ایشان در غیر صورتى که انسان قصد ازدواج دارد، جایز نیست.

    دسته سوم روایاتى است که نظر به زنان بادیه نشین و اعراب را جایز شمرده، چنین تعلیل شده که «لأنّهنّ إذا نُهین لا ینتهین؛ چون اگر نهى شوند، نمى‏پذیرند».

    از این سخن معلوم مى‏شود که اصل اوّلى حرمت نظر است و در این موارد به دلیل نهى ناپذیرى، حکم حرمت برداشته شده، البته پوشش هم چنان بر آن‏ها واجب است.

    دسته چهارم روایاتى است که در مورد حرمت نظر به خواهر زن وارد شده است:

    احمد بن ابى نصر بزنطى که از اصحاب عالى قدر حضرت رضا(علیه السّلام) است مى‏گوید: «از حضرت سؤال کردم: آیا براى شخص جایز است که به موى خواهر زنش نگاه کند، فرمود: «نه، مگر این که از زنان سالخوده باشد».

    از حرمت نظر به موى خواهر زن، حرمت نظر به سایر اعضاى بدن به طریق اَوْلى‏ استفاده مى‏شود.(24)

    دسته پنجم روایاتى است که در مورد پسر بچه وارد شده است، مانند این که حضرت رضا(علیه السّلام) به احمدبن‏ابى‏نصر بزنطى فرمود: «وقتى پسر بچه به هفت سال رسید، باید به نماز خواندن وادار شود، ولى تا وقتى بالغ نشده باشد، بر زن لازم نیست موى خود را از او بپوشاند».

    در این جا هم پوشانیدن مو مطرح است، بنابراین پوشاندن مو بر خانم‏ها واجب است، مگر در جایى دلیل خاصى بر عدم وجود داشته باشیم.

    روایات فراوان دیگرى نیز وجود دارد که دلالت بر وجوب پوشش سر و گردن خانم‏ها دارد که به خاطر طولانى نشدن بحث از ذکر آن‏ها خوددارى مى‏کنیم.

    ج - اجماع

    یکى از ادلّه بحث (پس از آیات و روایات) اجماع‏هاى نقل شده از فقها است که حتى ادعاى ضرورت دین و مذهب نیز شده است که در این جا به چند مورد اشاره مى‏کنیم:

    1- فخر المحققین در کتاب ایضاح مى‏نویسد:

    «نگاه کردن به زنى که قصد ازدواج با او را ندارید، حرام است و ابن مطلب اجماعى است، به جز نگاه کردن به صورت و کفین».(25)

    2- صاحب جواهر مى‏نویسد:

    «نباید به بدن نامحرم و زیبایى‏هاى او نگاه شود، مگر به خاطر ضرورت و این مطلب اجماعى، بلکه ضرورى مذهب و دین است. عده‏اى از فقها قائل شده‏اند که نگاه کردن بدون لذّت به صورت و کفین اشکال ندارد».(26)

    3- آیت اللَّه سید محسن طباطبایى حکیم مى‏نویسد: «ضرورى مذهب است و در کتاب جواهر الکلام چنین است».(27)

    4- آیت اللَّه خویى مى‏نویسد: «ضرورت پوشاندن غیر صورت و دست‏ها (اجماعى است و) بدون اختلاف».(28)

    5- ابن رشد (فقیه و طبیب و فیلسوف معروف اندلس) از کتاب بدایة المجتهد مى‏گوید:

    «عقیده اکثر علما این است که بدن زن (جز چهره و دو دست تا مچ) عورت است. ابوحنیفه معتقد است که قدمتین (پاها) نیز عورت شمرده مى‏شود».(29)

    پس از بیان لزوم حجاب به بررّسى مؤلف مى‏پردازیم که چه مقدار منطقى و مستدل است.

    و) دلایل و اشکالات عدم وجوب پوشش سر و گردن

    نویسنده مقاله، هیچ گونه دلیلى بر مدّعاى خویش نگفته‏اند و فقط با ذکر مقدّماتى به بیان نظر خود بسنده نموده است.

    در بند هشت گفته‏اند: «صاحب جواهر نظر خود را این گونه بیان کرده است.

    «پوشاندن موى سر مطابق احتیاط بلکه قول قوى‏تر است». بنابراین فتواى صریح بر لزوم آن ارائه نکرده است، بلکه از روى احتیاط واحتمال، ابتلائاً احتیاط کرده و سپس آن را ترجیح داده است».

    نویسنده این قول را به صاحب جواهر نسبت مى‏دهد، در حالى که سخن صاحب جواهر صریح در فتوا است. کسى که کمترین آشنایى با مبانى فقه و فقها و اصطلاحات آنان داشته باشد، از کلام نگارنده جواهر استنباط فتوا مى‏نماید، زیرا عباراتى همچون «اقوى و لا یبعد» ظهور در فتوا دارند. صاحب جواهر در ابتدا احتیاط کرده و سپس فتوا داده‏اند. احتیاطهاى مسبوق و ملحوق به فتوا در فقه کم نیستند. بنابراین نظرنهایى صاحب جواهر در این مسئله به صورت فتوا است، نه احتیاط واجب.

    کلام صاحب جواهر چنین است: «فحینئذ ستره مع کونه أحوط، اقوى» لفظ اقوى دلالت بر فتوا مى‏کند، نه احتیاط واجب عبارت آن است که این حکم و فتواى به وجوب پوششِ سر مطابق با احتیاط هم مى‏باشد، زیرا اجماع فقهاى شیعه بر وجوب پوشش سر است. صاحب جواهر هم مى‏فرماید: فتواى ما مطابق با احتیاط است. حال اگر فقیهى فتوا به عدم وجوب دهد، فتوایش مطابق احتیاط نمى‏باشد.

    اشکال دیگر:

    نگارنده در بند نهم گفته‏اند: «از مجموع این بررسى روشن مى‏شود که مسئله اختلافى است و اجماع مسلمانان در این امر (پوشش سر و گردن) محقق نشده است».

    در پوشش غیر نماز یقیناً اجماع محقق است، حتى طبق سخن صاحب جواهر در کتاب نکاح.

    ثانیاً در کتاب جواهر در بحث صلاة، اجماع‏هاى‏هاى فراوانى از علما و فقها نقل شده است.(30)

    ثالثاً آیا نقل قول‏هاى ناقص و بدون تحقیق کافى مى‏تواند تکیه گاهى مناسب در مقام افتا باشد؟

    آیا چنین فتواهایى مى‏تواند ملاک عمل مقلّدان قرار گیرد؟!

    نمى‏دانیم منظور نگارنده مقاله از بررسى، کدام بررسى است، ولى طبق بررسى که انجام دادیم (و تقدیم شد) معلوم گشت نه تنها حجاب و پوشش اجماعى است، بلکه از ضروریات دین و مذهب محسوب مى‏شود و هیچ کس از شیعه و سنّى در آن اختلاف ندارد.

    اشکال سوم:

    در بند دهم گفته‏اند: «برخى آیات و روایات معتبره نیز وجود دارند که ظهور در عدم وجوب دارند، مثل آیه 59 سوره احزاب، گرچه آیات و روایاتى نیز وجود دارند که لزوم پوشش سر را یاد آورى مى‏کند. البته مقتضاى جمع عرفى بین دلائل وجوب و دلائل عدم وجوب، تصرف در مدلول آن‏ها است. اگر به این قاعده عمل شود، نتیجه آیات و روایات نیز مؤید عدم وجوب پوشش سر و گردن مى‏شود و تنها استحباب را ثابت مى‏کند».

    پاسخ: آیه 59 سوره احزاب را مورد بحث قرار دادیم و گفتیم که بعضى از فقها از این آیه به عنوان دلیل بر وجوب پوشش استفاده کرده‏اند. اگر خدشه‏اى در دلالت آن وجود داشته باشد، حداقل به طور یقین ظهور در عدم وجوب ندارد و هیچ فقیهى و مفسرى از آن برداشت عدم وجوب ننموده است، بلکه تنها احتمال دارد به دلائلى دلالت بر وجوب نکرده و در این باره ساکت باشد.

    این احتمال به وسیله آیات و روایات دیگر کاملاً منتقى مى‏شود. تنها چیزى که در آیات و روایات باقى مى‏ماند، وجوب پوشش است، در حالى که ایشان هیچ گونه دلیل دیگرى بر عدم وجوب پوشش سر و گردن ذکر نکرده است، که راجع به آن بحث کنیم:

    ناگفته نماند روایاتى بدین مضمون وارد شده که « لا بأس أن تصلى المرأة المسلمه و لیس على رأسها قناع ؛(31) اشکالى ندارد که زن مسلمان بدون پوشش سر نماز بخواند»، یا « لا بأس بالمرأه المسلمة الحرّة أن تصلى و هى مکشوفة الرأس ؛(32) اشکالى ندارد که زن مسلمانِ آزاد بدون پوشش سر نماز بخواند».

    صاحب جواهر در مورد این روایات مى‏فرماید:

    أ) این روایات از نظر دلالت قصور دارند.

    ب) این روایات مبتلا به معارض و احادیث مخالف هستند.

    ج) محتمل است این روایات در مورد ضرورت باشد، نه در حال اختیار.

    د) این روایات در مورد نداشتن جلباب است، در حالى که بر سر زن خمار باشد.

    از همه مهم‏تر، این روایات در مورد پوشش زن در نماز است و هر دوى آن‏ها قید «فى الصلاة» دارد و اصلاً نظر به پوشش زن در غیر نماز ندارد. در بین فقها بحثى مطرح است که در نماز، اگر زن جایى باشد که فقط محارم او حضور دارند، آیا پوشش سر بر او واجب است؟

    هیچ فقیهى قائل نشده که زن در نماز و در حضور نامحرم مى‏تواند بدون پوشش سر و گردن نماز بخواند. مرحوم صاحب جواهر در کتاب نکاح هیچ حدیث یا آیه یا اجماع و یا سخنى از فقیهى نقل نکرده است که پوشش سر و گردن واجب نیست.

    پس هیچ روایتى به عنوان معارض و مخالف وجود ندارد تا نوبت به جمع عرفى برسد.

    پس کلام نویسنده مقاله درباره مقتضاى جمع عرفى بدون دلیل است، زیرا اوّلاً بایدادله عدم وجوب را ذکر کرد، یا آدرس آن را داد. ثانیاً وقتى مى‏خواهیم تصرف در ادله کنیم، چرا در مقام جمع در ادله وجوب پوشش سر و گردن تصرف مى‏کنید و در ادله عدم پوشش (بر فرض داشتن دلیل) تصرف نمى‏کنید و آن را حمل بر اضطرار یا غیر آن نمى‏نمایید؟! از کجا به این نتیجه رسیده‏اید که پوشش سر و گردن مستحب است؟

     



    برچسب‌ها:
    برمحمّد و آل محمّد صلوات