وَ مِزاجُهُ مِن تَسنيم؛عَيناًيَشرَبُ بِهااَلمُقَرَّبون..........................اِنّااَعطَيناکَ الکَوثَر تسنیم کوثر
» مفتی سابق مصر: علی (ع)ظهور داعش را پیش بینی کرده بود
» تاسوعا و عاشورای حسینی تسلیت باد
» ساپورت‌پوشان و آغاز ریشه دواندن عریان‌گری
» آیا می دانید ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
» شهادت جانسوز امام علی(ع) تسلیت باد
» فضیلت های شب قدر
» حلول ماه مبارک رمضان مبارک باد .
» میلاد مهدی موعود مبارکباد
» اعیاد شعبانیه مبارک باد . . .
» رحلت جانسوز امام خمینی(ره) تسلیت باد
درباره ما

این وبلاگ درمورد حجاب و جایگاه حجاب در اسلام و سایر ادیان و نیز دیگر ارزشهای اسلامی ، به منظور آشنایی بیشتر خوانندگان ایجاد شده است که امیدوارم با عنایت پروردگار به هدفمان که ارزش نهادن به حجاب و دیگر ارزشهای اسلامی است ، دست پیدا کنیم.
نويسندگان
پيوندهاي وبگاه
» سایت جامع دفاع مقدّس
» منتظران مهدی بخشایش
» پرتال آگهی استخدام
» منتظران یوسف زهرا
» کاردستی های من
» لبیک یا خامنه ای
» از خاک تا افلاک
» وبسایت جان آقا
» ارزش گمشده
» خبرگزاری آران
» نرم افزار ایثار
» این سایبریون
» مهدیه آبسرد
» شهد شهادت
» دختر چادری
» مقر موعود
» علم الهدی
» دیار شهریار
» آوای یاس
» عطر جنّت
» گلشن راز
» راز نماز
» سلامت
» حیات
» تلنگر
» حجاب
» زحل
» تکیه
» مبارز
» منجی
» حرف تو
» دفتر غم
» مدل پالتو
» نگین لفور
» نهال امید
» تبریز بیدار
» تولید ایرانی
» عینک ریبن
» بانک تست
» مدیر بازرگانی
» تسنیم - تبریز
» کسب درآمد
» پاتوق دختران
» فراتر از واقعیت
» آذربایجان بیدار
» امام زمان(عج)
» آتشكده ي سرد
» خرید پد کینوکی
» مهدی خواهد آمد
» اسلام از منظر الله
» خداوند(قرآن)انسانها
» جانم فدای امام نقی(ع)
» پژوهشکده عفاف و حجاب
» موسسه فرهنگی عادیات
» بسیجی مظهر صبر و بصیرت
» مرکز فرهنگی ، مذهبی علویون
» مهندسی معکوس 2سیّده تاخدا
» پایگاه اطّلاع رسانی سپاه عاشورا
» اولین روزنامه جهانی شهرستان شبستر
» حجاب محدودیت است برای چشمهای شیطانی
» حرفی برای گفتن
مطالب قرآنی


به تسنيم ، کوثر خوش اومدين لطفا دلنوشته بذارين .ممنون


  • آرشيو مطالب
    موضوعات مطالب
    » 1 اسفند(۱)
    » 10 محرم(۱)
    » 12 آذر(۱)
    » 12 اردیبهشت(۱)
    » 13 آبان(۱)
    » 13 رجب(۱)
    » 14 خرداد(۱)
    » 2012(۱)
    » 22 بهمن(٢)
    » آب(۱)
    » آتش سوزی پیرانشهر(۱)
    » آدم خواری(۱)
    » آزادی(۱)
    » آیا می دانستید(۱)
    » آیین(۱)
    » آیین الهی(۱)
    » اباعبدالله(۱)
    » اجبار(۱)
    » اجتماعی(۱)
    » احادیث(۱)
    » احادیثی در مورد رمضان(۱)
    » اربعین امام حسین(٢)
    » ارزش(۱)
    » ارزش چادر(۱)
    » اس ام اس روز پدر(۱)
    » استقبال از رمضان(۱)
    » استکبار(۱)
    » اسلام(٢)
    » اعمال روز اربعین(۱)
    » اعمال شب اربعین(۱)
    » اعمال ماه رجب(۱)
    » اعیاد شعبانیه(۱)
    » افتخار به کار(۱)
    » امام حسن مجتبی(۱)
    » امام حسین(۱)
    » امام حسین(ع)(٦)
    » امام خامنه ای(۱)
    » امام خمینی(ره)(٥)
    » امام خمینی و حجاب(۱)
    » امام زمان(۱)
    » امام علی(۱)
    » امام علی (ع)(٢)
    » امام علی النقی(۱)
    » امام موسی کاظم(۱)
    » امام هادی(ع)(۱)
    » انتخابات(۱)
    » انقلاب اسلامی(۱)
    » اهر(۱)
    » اول مدرسه(۱)
    » ایام فاطمیه(۱)
    » ایام فاطمییه(۱)
    » با حجاب(۱)
    » بد حجابی(٢)
    » بدحجابی(۱)
    » برهنگی(۱)
    » بسیج(۱)
    » بعثت(۱)
    » بهداشت تغذیه روزه داری(۱)
    » بهداشت تغذیه ماه رمضان(۱)
    » پایان دنیا(۱)
    » پایان رمضان(۱)
    » پوشش(۱)
    » پیامک روز پدر(۱)
    » پیروزی انقلاب اسلامی(۱)
    » پیش بینی امام علی (ع) درمورد داعش(۱)
    » تاریخچه(۱)
    » تاریخچه بد حجابی(۱)
    » تاریخچه حجاب(۱)
    » تاریخچه شب یلدا(۱)
    » تاسوعا و عاشورا(۱)
    » تبریک روز پدر(۱)
    » تسلیت(۱)
    » تسنیم(۱)
    » تغذیه ماه رمضان(۱)
    » توهین به پیامبر(٢)
    » توهین به مقدسات(٢)
    » جمعه(۱)
    » جمهوری آذزبایجان(۱)
    » جنگ تحمیلی(۱)
    » چادر(٢)
    » چادر مشکی(۱)
    » چادر ملی(۱)
    » چرا امام حسین قیام کرد؟(۱)
    » چرا چادر(۱)
    » چرا حجاب(٢)
    » حافظ قرآن(۱)
    » حجاب(٢٩)
    » حجاب اسلامی(۱)
    » حجاب در اسلام(۱)
    » حجر بن عدی(۱)
    » حضرت زینب(٢)
    » حضرت فاطمه(٤)
    » حضرت مهدی(۳)
    » حقیقت شب قدر(٢)
    » حلول مله شعبان(۱)
    » خیرین مدرسه ساز(۱)
    » دادگاه(۱)
    » داعش(۱)
    » داعش در کلام امام علی(۱)
    » دختر پیرانشهری(۱)
    » درد دل(۱)
    » دسامبر(۱)
    » دعا(۱)
    » دفاع مقدس(۱)
    » دلایل حجاب(۱)
    » دلیل حجاب(۱)
    » دهم محرم(۱)
    » دهه فجر(۳)
    » دین اسلام(۱)
    » دیوار(۱)
    » رایتل(۱)
    » رجب المرجب(۱)
    » رحلت امام خمینی(٢)
    » رمز زیبایی(۱)
    » رهبر(٢)
    » روایات ماه رجب(۱)
    » روز اول مدرسه(۱)
    » روز پاسدار(۱)
    » روز پدر(۱)
    » روز جانباز(۱)
    » روز جهانی(۱)
    » روز جهانی معلولین(۱)
    » روز جوان(۱)
    » روز دانش آموز(۱)
    » روز دانشجو(۱)
    » روز زن(۱)
    » روز عرفه(۱)
    » روز مادر(۱)
    » روز معلم(۱)
    » زرتشت(۱)
    » زلزله اهر(۱)
    » زن(۱)
    » زن با حجاب(۱)
    » زن مسلمان(۱)
    » زنان آخر الزمان(۱)
    » زنان ونوسی مردان مریخی و حجاب(۱)
    » زیارت عاشورا(۱)
    » ساپورت(۱)
    » سال نو(۱)
    » سوپ نوزاد(۱)
    » سوره احزاب(۱)
    » سوم خرداد(۱)
    » سیده طاهره هاشمی(۱)
    » سیس(۱)
    » سیم خاردار(۱)
    » سیمای حقیقی(۱)
    » شب قدر(۳)
    » شب یلدا(۱)
    » شبهات(۱)
    » شعر اربعین(٢)
    » شعر شهادت موسی کاظم(۱)
    » شعر مدرسه(۱)
    » شعر مهدویّت(۱)
    » شگفتی قرآن(۱)
    » شهادت(٧)
    » شهادت آب(۱)
    » شهادت امام علی (ع)(۱)
    » شهادت امام موسی کاظم(۱)
    » شهادت شهید مطهری(۱)
    » شهدا(۱)
    » شهید(۱)
    » شهیده(٢)
    » شیشه عطر(۱)
    » شیطان پرستی(۱)
    » صحابی پیامبر(۱)
    » صدف(۱)
    » طبیعت(۱)
    » طرح ختم(۱)
    » عاشورای حسینی(۱)
    » عبد الرحمن(۱)
    » عروسک(۱)
    » عریان گری(۱)
    » عزا(۱)
    » علایم ظهور(۱)
    » علم قرآن(۱)
    » عید غدیرخم(۱)
    » عید فطر(۱)
    » عید مبعث(۱)
    » عید نوروز(٢)
    » عید نوروز در اسلام(٢)
    » غدیرخم(۱)
    » فاطمه زهرا(۱)
    » فتح خرمشهر(۱)
    » فراموش شده(۱)
    » فضایل ماه رمضان(۱)
    » فضیایل ماه شعبان(۱)
    » فضیلت شب قدر(۱)
    » فطر(۱)
    » فن آوری روز(۱)
    » فیلم موهن(٢)
    » قبر هابیل(۱)
    » قیام امام حسین(۱)
    » قیامت(۱)
    » گروهک تروریستی تکفیری داعش(۱)
    » گوهر(۱)
    » ماه رجب(۱)
    » ماه رمضان(٥)
    » ماه شعبان(٢)
    » ماه شوال(۱)
    » ماه مهر(٢)
    » مجلس نهم(۱)
    » محرم(۳)
    » محکوم کردن(۱)
    » مردم ژاپن(۱)
    » مسئولین(۱)
    » مسلمان شدن(۱)
    » مسیحی(۱)
    » مسیحی تازه مسلمان(۱)
    » مطهری(۱)
    » معلولان(۱)
    » معلولین(٢)
    » مقنعه(۱)
    » مهدی(۱)
    » مهر ماه(٢)
    » موهن(۱)
    » مکارم شیرازی(۱)
    » میلاد(۱)
    » میلاد امام حسن(۱)
    » میلاد امام حسین (ع)(۱)
    » میلاد امام زین العابدین(ع)(۱)
    » میلاد امام سجاد(ع)(۱)
    » میلاد امام علی(ع)(۱)
    » میلاد حضرت مهدی(۱)
    » میلاد علی اکبر(۱)
    » ناهید فاتحی کرجو(۱)
    » نبش قبر(۱)
    » نسل بشر(۱)
    » نقش رسانه(۱)
    » نگاه آلوده(۱)
    » نماز(۱)
    » نوروز(۱)
    » نیمه شعبان(٢)
    » هابیل و قابیل(۱)
    » هریس(۱)
    » هفته دفاع مقدس(۱)
    » هفته معلم(۱)
    » همسفر(۱)
    » همقطاری(۱)
    » هوس(۱)
    » ورزقان(۱)
    » ورود آقایان ممنوع(۱)
    » وفات امام خمینی (ره)(۱)
    » وفات حضرت زینب(س)(۱)
    » ولادت(۱)
    » ولادت امام حسن عسکری(۱)
    » ولادت امام زمان(عج)(٢)
    » ولادت امام صادق (ع)(۱)
    » ولادت امام علی(ع)(۱)
    » ولادت پیامبر اکرم (ص)(۱)
    » ولادت حضرت ابوالفضل(۱)
    » ولادت حضرت عباس(۱)
    » کار(۱)
    » کفر تا این حد(۱)
    » کم سن وسالترین حافظ(۱)
    » کمال دین(۱)
    » یا مهدی(۱)
    » یلدا(۱)
    » یوسف زهرا(۱)
    احکام حجاب
    + نويسنده مدير در |

    حجاب هم مانند بقیه ی اعمال و نیازهای انسانی نیازمند احکام و روشهای خویش است که دین اسلام کاملاً به این روشها و نیازهای پاسخ گفته که در این بخش به این احکام پرداخته می شود.

    احکام نگاه کردن

    2433 -نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم چه با قصد لذت و چه بدون آن حرام است و نگاه کردن به صورت و دستها اگر به قصد لذت باشد حرام است ولي اگر بدون قصد لذت باشد مانعي ندارد و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام مي‏باشد و نگاه کردن به صورت و بدن و موي دختر نابالغ اگر به قصد لذت نباشد و به واسطه نگاه کردن هم انسان نترسد که به حرام بيفتد اشکال ندارد، ولي بنابر احتياط بايد جاهايي را که مثل ران و شکم معمولا مي‏پوشانند نگاه نکند.

    2434 -اگر انسان بدون قصد لذت به صورت و دستهاي زنهاي اهل کتاب مثل زنهاي يهود و نصارا نگاه کند در صورتي که نترسد که به حرام بيفتد اشکال ندارد.

    2435 -زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم بپوشاند بلکه احتياط واجب آن است که بدن و موي خود را از پسري هم که بالغ نشده ولي خوب و بد را مي‏فهمد و به حدي رسيده که مورد نظر شهواني است بپوشاند.

    2436 -نگاه کردن به عورت ديگري حرام است اگر چه از پشت‏شيشه يا در آئينه يا آب صاف و مانند اينها باشد و احتياط واجب آن است که به عورت بچه مميز هم نگاه نکنند. ولي زن و شوهر مي‏توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    2437 -مرد و زني که با يکديگر محرمند اگر قصد لذت نداشته باشند مي‏توانند غير از عورت به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    2438 -مرد نبايد با قصد لذت به بدن مرد ديگر نگاه کند و نگاه کردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است.

    2439 -عکس برداشتن مرد از زن نامحرم حرام نيست، ولي اگر براي عکس برداشتن مجبور شود که حرام ديگري انجام دهد مثلا دست به بدن او بزند يا نظرش به صورت زينت‏شده او يا به ساير بدن او بيافتد، نبايد عکس او را بردارد.و اگر زن نامحرمي را بشناسد، در صورتي که آن زن متهتک نباشد نبايد به عکس او نگاه کند.

    2440 -اگر در حال ناچاري زن بخواهد زن ديگر، يا مردي غير از شوهر خود را تنقيه کند، يا عورت او را آب بکشد بايد چيزي در دست کند که دست او به عورت نرسد و همچنين است اگر مرد بخواهد مرد ديگر ديگري، يا زني غير زن خود را تنقيه کند يا عورت او را آب بکشد.

    2441 -اگر مرد براي معالجه زن نامحرم ناچار باشد که او را نگاه کند و دست به بدن او بزند اشکال ندارد، ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نبايد دست به بدن او بزند و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند نبايد او را نگاه کند.

    2442 -اگر انسان براي معالجه کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند، بنابر احتياط واجب بايد آئينه را در مقابل گذاشته و در آن نگاه کند ولي اگر چاره‏اي جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد.

     

    م[754] س ـ آيا حجاب زن در طواف مثل حجاب او در نماز است يا فرق مى‏كند؟

    ج ـ فرق مى‏كند و فقط وجه و كفّين در طواف مستثنى است على‌الأحوط.

     

    م[755] س ـ اگر مقدارى از موهاى سر زن يا جاهاى ديگر بدن او، كه بايد در حال طواف بپوشاند، ظاهر باشد آيا به طواف او ضرر مى‏رساند يا نه؟ و اگر با ظاهر بودن موى سر، طواف را انجام داده، طواف او باطل است يا نه؟

    ج ـ اگر عمدى باشد، طواف صحيح نيست على‌الأحوط39 و در غير مورد عمد، صحيح است، مگر در جاهل مقصر على‌الأحوط.

    احکام بانوان‏

    س 492: آيا بر زني که هنگام سجده بر مهر، پيشاني وي بخصوص جاي سجده با حجاب پوشيده شده است، اعاده نمازهايش واجب است؟

    اگر هنگام سجده متوجه وجود حائل نبوده، اعاده بر او واجب نيست.

    س 493: زني هنگام سجده، سر خود را روي مهر گذاشته، متوجه مي‏شود که پيشاني وي به طور کامل با مهر تماس ندارد، زيرا چادر يا روسري وي مانع از تماس کامل پيشاني با مهر است، لذا سرش را از روي آن بلند کرده و بعد از رفع مانع دوباره روي مهر گذاشته است، نماز او چه حکمي دارد؟ اگر عمل وي سجده مستقلي محسوب شود، نمازهائي که خوانده است، چه حکمي دارد؟

    واجب است بدون اين که سر خود را از زمين بلند کند، پيشاني اش را حرکت دهد تا روي مهر قرار بگيرد. اگر بلند کردن پيشاني از زمين براي سجده روي مهر بر اثر جهل يا فراموشي بوده و اين عمل را فقط در يکي از دو سجده يک رکعت انجام مي‏داده، نمازش صحيح است و اعاده واجب نيست. ولي اگر اين کار با علم و عمد بوده و يا در هر دو سجده يک رکعت آن را انجام داده، نمازش باطل و اعاده آن واجب است.

     

    س 1186: هنگام جشن عروسي چند عکس از من گرفته شد که در آنها حجاب کامل نداشتم، اين عکسها در حال حاضر نزد دوستان و اقوام من هستند. آيا جمع‏آوري آنها بر من واجب است؟

    اگر وجود عکسها نزد ديگران مفسده‏اي ندارد و يا برفرض ترتّب مفسده، شما در دادن عکسها به ديگران نقشي نداشته‏ايد يا جمع‏کردن آنها از ديگران براي شما مشقّت دارد، تکليفي در اين باره نداريد.

     

    س 1189: آيا جايز است زن در جشن‏هاي عروسي بدون اجازه شوهرش عکس بيندازد؟ و برفرض جواز، آيا مراعات حجاب کامل در آن واجب است؟

    اصل عکس گرفتن منوط به اجازه شوهر نيست ولي اگر احتمال بدهد که اجنبي عکس او را ببيند و عدم رعايت حجاب کامل منجر به مفسده‏اي شود، مراعات آن واجب است.

     

    س 1328: ورود به دانشگاه يا دانشکده‏اي که باعث اختلاط با زناني که بدون پوشش براي تحصيل در آنجا حضور دارند مي‏شود، چه حکمي دارد؟

    وارد شدن به مراکز آموزشي براي تعليم و تعلّم اشکال ندارد، ولي بر زنان و دختران حفظ حجاب واجب است و بر مردان هم واجب است از نگاه حرام خودداري نموده و همچنين از اختلاط که موجب خوف فتنه و فساد است، اجتناب نمايند.

    س 1329: آيا براي زن، ياد گرفتن رانندگي به کمک مرد اجنبي در مکان مخصوص تعليم رانندگي، با علم به اينکه آن زن حجاب و عفاف شرعي خود را حفظ مي‏کند، جايز است؟

    آموختن رانندگي با کمک و راهنمايي مرد اجنبي در صورتي که با مواظبت بر حجاب و عفاف واطمينان به عدم وقوع در مفاسد همراه باشد، اشکال ندارد، ولي درعين حال شايسته است که يکي از محارم وي همراه او باشد، بلکه اولي اين است که آموزش رانندگي به کمک مربّي زن يا يکي از محارم صورت بگيرد.

     

    س 1330: جواناني که در مدارس و دانشگاهها مشغول تحصيل هستند با دختران هم برخورد و ملاقات دارند و به حکم همکلاسي و همدرس بودن با آنان راجع به مسائل درس و غير آن گفتگو مي‏کنند که گاهي بعضي از صحبتها با خنده و شوخي همراه است که البته به قصد ريبة و لذت نيست آيا اين کار جايز است؟

    اگر همراه با مراعات حجاب و بدون قصد ريبه و همراه با اطمينان به عدم وقوع در مفاسد باشد، اشکال ندارد، والاّ جايز نيست.

     

    س 1367: آيا جايز است حجاب و لباس زن بگونه‏اي باشد که توجه ديگران را بخود جلب کند و يا باعث تهييج شهوت شود مثلا طوري چادر سر کند که توجه ديگران را به خود جلب کند و يا پارچه و رنگ جوراب را بگونه‏اي انتخاب کند که شهوت برانگيز باشد؟

    پوشيدن چيزي که از جهت رنگ يا شکل و يا نحوه پوشيدن باعث جلب توجه اجنبي شود و موجب فساد و ارتکاب حرام گردد، جايز نيست.

     

    س 1381: امروزه وظيفه زنان براي مقابله با تهاجم فرهنگي به جامعه اسلامي ما چيست؟

    يکي از مهمترين وظايف آنان حفظ حجاب اسلامي و ترويج آن و پرهيز از لباسهائي است که پوشيدن آنها تقليد از فرهنگ دشمن محسوب مي‏شود.

     

    س 1428: اگر مرد نامحرمي وارد جشن عروسي شود و در آنجا زن بدون حجابي حضور داشته باشد و مرد بداند که نهي از منکر در او تأثيري ندارد، آيا واجب است مجلس را ترک کند؟

    اگر خروج از مجلس معصيت به عنوان اعتراض مصداق نهي از منکر باشد، واجب است.

     

    س 1455: آيا جايز است زنان با حفظ حجاب و پوشيدن لباس خاصي که بدن آنان را بپوشاند، در دسته‏هاي سينه زني و زنجير زني شرکت کنند؟

    شرکت زنان در دسته‏هاي سينه زني و زنجير زني شايسته نيست.

     

    م [754] س ـ آيا حجاب زن در طواف مثل حجاب او در نماز است يا فرق مى‏كند؟

    ج ـ فرق مى‏كند و فقط وجه و كفّين در طواف مستثنى است على‌الأحوط.

     

    احکام حجاب

     

    س: آيا واجب است که زن وجه و کفّين خود را بپوشاند؟

    ج: واجب نيست مگر در صورت مفسده.

     

    س: اگر واجب نيست آيا اولويت دارد يا نه؟

    ج: خوب است.

     

    س: در هر يک از اين صور اگر با عدم رضايت شوهر روبه روشود؛ مثلاً شوهر بگويد من راضي نيستم که صورت خودت را بپوشاني چه صورت دارد؟

    ج: مرد حق ندارد در اين جهت زن را تکليف کند.

     

    س: آيا در مورد حجاب، خانم ها فقط بايد چادر سر کنند يا هرپوششي که حجم بدن و به طور کلي حجاب واقعي را براي زن فراهم کند مي تواند حجاب باشد.

    ج: در حجاب، لباس خاصي معتبر نيست هر چند چادر بهتر است، و از لباسي که جلب توجه کند احتراز شود.

     

    س: آيا پيدا بودن چانه خانم ها در عکس با احکام اسلام منافات دارد؟

    ج: مانع ندارد.

     

    س: لطفا بفرماييد حدود پوشش شرعي مرد نسبت به زن نامحرم تا کجاست؟

    ج: نظر زن به بدن مرد اجنبي جايز نيست، ولي بر مرد لازم نيست خود را بپوشاند.

     

    س: اگر از زني همسرش عکس بگيرد به صورتي که رعايت حجاب نشده باشد، آيا با توجه به اينکه براي چاپ و ظهور بايد به عکاسي برده شود و نامحرم آن را رؤيت مي کند اشکالي مترتب مي شود؟

    ج: اگر ظاهرکننده زن را نمي شناسد و مفسده ندارد اشکال ندارد.

     

    س: 1ـ آيا حجابي که امروزه رايج شده است (خانم ها خودشان را با روپوش و مقنعه يا روسري پوشيده اند) کافي است؟ و با اين حالت اگر رانندگي کنند جايز است؟

     

    2ـ اگر براي زيبايي چهره، بيني خود و يا عضو ديگر بدن را عمل جراحي کنند از جهت لمس نامحرم و آزار رسيدن به بدن چه حکمي دارد؟

     

    ج: 1ـ اگر مقدار لازم پوشيده شود لباس مذکور اشکال ندارد به شرط آنکه جلب توجه نامحرم نکند و بهتر است چادر بپوشد.

     

    ج: 2ـ اگر نامحرم جراحي مي کند جايز نيست.

     

    س: استفاده از جوراب هاي ضخيم با دامن و چادر در بيرون منزل چگونه است؟ و همين طور لباس هاي رنگارنگ يا رنگ هاي شاد با چادر در بيرون منزل؟

    ج: مانع ندارد، مگر آنکه به نحوي باشد که جلب نظر کند و موجب مفسده شود.

     

    س: خواهري علاقه مند به حجاب است، ولي پدر و مادرش (که در ظاهر مسلمان هستند ولي در عمل مخالف) با حجاب دختر مخالفت مي کنند، و در صورت (پوشش) به او انواع تهمت ها و برچسب ها مي زنند. حکم خداوند در اين مورد چيست؟

    ج: در رعايت حجابِ واجب رضايت پدر و مادر معتبر نيست، و اگر او را امر مي کنند که حجاب نداشته باشد، دستور آنها را مخالفت کند و حجاب را مراعات نمايد.

     

    س: با توجه به اينکه وجه و کفّين مستثنا است اگر احتمال بدهدکه اجنبي به او تعمدا نگاه مي کند آيا پوشانيدن وجه و کفّين هم لازم مي شود؟

    ج: لازم نمي شود، مگر در صورت فساد.

     

    س: استثناي دست و قرص صورت از حجاب بانوان و جواز نگاه بدون ريبه و مفسده، با آرايش است يا ساده؟ و آيا زينت هايي مانند انگشتر جايز است اظهار شود؟ و اگر صورت آرايش شده باشد پوشاندن واجب است يا خير؟

    ج: اگر در صورت آرايش موجود باشد بايد پوشانده شود، و بر مرد اجنبي نيز نگاه کردن جايز نيست و همچنين در کفّين اگر داراي زينت ولو مثل انگشتر باشد.

     

    س: جلساتي که با حضور برادران و خواهران صورت مي گيرد،آيا بايد حائلي به صورت پرده و امثال آن در بين آنان باشد يا نه؟

    ج: لازم نيست.

     

    س: آيا حلقه ازدواج جزء زينت آلات به حساب مي آيد يا نه؟

    ج: اظهار آن جايز نيست.

     

     

    احکام نگاه کردن

    مسأله 328 :

    نگاه کردن مرد به بدن زنان نا مَحْرَم و همچنين نگاه کردن به موي آنان چه با قصد لذت و چه بدون آن حرام است ، و نگاه کردن به صورت و دستهاي آنها اگر به قصد لذت باشد حرام است .

    و امّا بدون قصد لذّت ، نگاه به آنها بنابر اظهر جايز است

    مسأله 329 :

    بنابر احتياط واجب نگاه کردن مرد به بدن و موي دختري که نُه سالش تمام نشده ولي خوب و بد را مي فهميد جايز نيست . اگر چه بدون قصد لذت هم باشد.

    مسأله 330 :

    نگاه کردن زن به بدن مرد نامَحْرَم ، بنابر احتياط واجب حرام است و همچنين نگاه کردن زن به بدن پسري که بالغ نشده ، ولي خوب و بد را مي فهمد جايز نيست و اما جواز نگاه کردن زن به قسمتي از بدن مرد نامحرم که غالباً باز است ، مثل سر، خالي از وجه نيست مگر اينکه اين نگاه کردن کمک به معصيت باشد.

    مسأله 331 :

    دست زدن مرد به بدن زن نامحرم يا دست زدن زن به بدن مرد نامحرم مثل نگاه کردن حرام است ، و دست زدن مرد به صورت و دستهاي زن نامحرم و بالعکس نيز بنابر اظهر، جايز نيست .

    مسأله 332 :

    نگاه کردن به زنان اهل ذمّه بلکه به زنان کافري که از هنگام تولد محکوم به کفر هستند به جاهايي از بدن آنها که عادتاً پوشانيده نمي شود، بدون قصد لذّت و در صورتي که خوف واقع شدن در حرام نباشد، جايز است . و بنابراظهر نگاه کردن به زنان باديه نشين و غير آنها که عادت به پوشانيدن ندارند، بدون قصد لذّت ، جايز است مگر در صورت خوف وقوع در حرام ، پس معاشرت با آنها در داد و ستد و ساير نيازها، جايز است .

    مسأله 333 :

    شنيدن صداي زن نا محرم بدون قصد لذت جايز است .

    مسأله 334 :

    زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامَحْرَم بپوشاند اگرچه کمک به حرام و قصد لذتي در بين نباشد، بلکه احتياط واجب آن است که از پسر غيربالغ که خوب و بد را مي فهمد نيز خود را بپوشاند. و همچنين احتياط واجب آن است که مرد هم بدن خود را از زن نامَحْرَم بپوشاند اگرچه کمک بر حرام نباشد، و اگر کمک بر حرام باشد پوشاندن بدن قطعاً واجب است ، همان طور که پوشاندن عورت از زن نامَحْرَم واجب است . و نيز احتياط واجب آن است که مرد بدن خود را از دختر نامحرمي که نُه سالش تمام نشده ولي خوب و بد را مي فهمد بپوشاند، اگرچه قصد لذّتي در بين نباشد.

    مسأله 335 :

    نگاه کردن به عورت ديگر حتي به عورت بچه مميزي که خوب و بد را مي فهمد حرام است ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر چه ظاهر و چه باطن را نگاه کنند.

    مسأله 336 :

    نگاه کردن مرد به بدن مرد ديگر با قصد لذت و همچنين نگاه کردن زن به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است ، ولي بدون قصد لذت جايز است .

    مسأله 337 :

    اگر مرد براي معالجه زن نا محرم و يا زن براي معالجه مرد نامحرم ناچار شود که او را نگاه کند و دست به بدن او بزند اشکال ندارد. ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نبايد دست به بدن او بزند و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند نبايد نگاه کند.

    مسأله 338 :

    اگر انسان براي معالجه کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند اشکال ندارد.

    مسأله 339 :

    نگاه کردن و دست زدن به بدن پير زن و بچه غير مميز که خوب و بد را نمي فهمد، بدون قصد لذت جايز است .

    مسأله 340 :

    نگاه کردن مرد به صورت زني که مي خواهد با او ازدواج کند جايز است به شرط آنکه بداند که مانع شرعي از ازدواج با او نيست و احتمال هم بدهد که زن ازدواج را قبول مي کند، و احتمال بدهد که با اين نگاه کردن اطلاع تازه اي پيدا مي کند و با اين شرائط، نگاه کردن فقط براي مرد جايز است ، اگر چه چند مرتبه باشد، بلکه ، چنين نگاه کردني براي جلوگيري از نزاع بعد از عقد مستحب نيز هست و اجازه زن هم در آن لازم نيست .

    و بنابر اظهر نگاه کردن به مو و محاسن ديگر آن زن هم با همين شرايط جايز است ، و وجهي دارد که زن هم بتواند به مردي که مي خواهد با او ازدواج کند با شرايطي که گفته شد نگاه کند.

     

     

    احکام نگاه کردن

    مسأله 328 :

    نگاه کردن مرد به بدن زنان نا مَحْرَم و همچنين نگاه کردن به موي آنان چه با قصد لذت و چه بدون آن حرام است ، و نگاه کردن به صورت و دستهاي آنها اگر به قصد لذت باشد حرام است .

    و امّا بدون قصد لذّت ، نگاه به آنها بنابر اظهر جايز است

    مسأله 329 :

    بنابر احتياط واجب نگاه کردن مرد به بدن و موي دختري که نُه سالش تمام نشده ولي خوب و بد را مي فهميد جايز نيست . اگر چه بدون قصد لذت هم باشد.

    مسأله 330 :

    نگاه کردن زن به بدن مرد نامَحْرَم ، بنابر احتياط واجب حرام است و همچنين نگاه کردن زن به بدن پسري که بالغ نشده ، ولي خوب و بد را مي فهمد جايز نيست و اما جواز نگاه کردن زن به قسمتي از بدن مرد نامحرم که غالباً باز است ، مثل سر، خالي از وجه نيست مگر اينکه اين نگاه کردن کمک به معصيت باشد.

    مسأله 331 :

    دست زدن مرد به بدن زن نامحرم يا دست زدن زن به بدن مرد نامحرم مثل نگاه کردن حرام است ، و دست زدن مرد به صورت و دستهاي زن نامحرم و بالعکس نيز بنابر اظهر، جايز نيست .

    مسأله 332 :

    نگاه کردن به زنان اهل ذمّه بلکه به زنان کافري که از هنگام تولد محکوم به کفر هستند به جاهايي از بدن آنها که عادتاً پوشانيده نمي شود، بدون قصد لذّت و در صورتي که خوف واقع شدن در حرام نباشد، جايز است . و بنابراظهر نگاه کردن به زنان باديه نشين و غير آنها که عادت به پوشانيدن ندارند، بدون قصد لذّت ، جايز است مگر در صورت خوف وقوع در حرام ، پس معاشرت با آنها در داد و ستد و ساير نيازها، جايز است .

    مسأله 333 :

    شنيدن صداي زن نا محرم بدون قصد لذت جايز است .

    مسأله 334 :

    زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامَحْرَم بپوشاند اگرچه کمک به حرام و قصد لذتي در بين نباشد، بلکه احتياط واجب آن است که از پسر غيربالغ که خوب و بد را مي فهمد نيز خود را بپوشاند. و همچنين احتياط واجب آن است که مرد هم بدن خود را از زن نامَحْرَم بپوشاند اگرچه کمک بر حرام نباشد، و اگر کمک بر حرام باشد پوشاندن بدن قطعاً واجب است ، همان طور که پوشاندن عورت از زن نامَحْرَم واجب است . و نيز احتياط واجب آن است که مرد بدن خود را از دختر نامحرمي که نُه سالش تمام نشده ولي خوب و بد را مي فهمد بپوشاند، اگرچه قصد لذّتي در بين نباشد.

    مسأله 335 :

    نگاه کردن به عورت ديگر حتي به عورت بچه مميزي که خوب و بد را مي فهمد حرام است ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر چه ظاهر و چه باطن را نگاه کنند.

    مسأله 336 :

    نگاه کردن مرد به بدن مرد ديگر با قصد لذت و همچنين نگاه کردن زن به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است ، ولي بدون قصد لذت جايز است .

    مسأله 337 :

    اگر مرد براي معالجه زن نا محرم و يا زن براي معالجه مرد نامحرم ناچار شود که او را نگاه کند و دست به بدن او بزند اشکال ندارد. ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نبايد دست به بدن او بزند و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند نبايد نگاه کند.

    مسأله 338 :

    اگر انسان براي معالجه کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند اشکال ندارد.

    مسأله 339 :

    نگاه کردن و دست زدن به بدن پير زن و بچه غير مميز که خوب و بد را نمي فهمد، بدون قصد لذت جايز است .

    مسأله 340 :

    نگاه کردن مرد به صورت زني که مي خواهد با او ازدواج کند جايز است به شرط آنکه بداند که مانع شرعي از ازدواج با او نيست و احتمال هم بدهد که زن ازدواج را قبول مي کند، و احتمال بدهد که با اين نگاه کردن اطلاع تازه اي پيدا مي کند و با اين شرائط، نگاه کردن فقط براي مرد جايز است ، اگر چه چند مرتبه باشد، بلکه ، چنين نگاه کردني براي جلوگيري از نزاع بعد از عقد مستحب نيز هست و اجازه زن هم در آن لازم نيست .

    و بنابر اظهر نگاه کردن به مو و محاسن ديگر آن زن هم با همين شرايط جايز است ، و وجهي دارد که زن هم بتواند به مردي که مي خواهد با او ازدواج کند با شرايطي که گفته شد نگاه کند.

     

     

     احکام نگاه کردن

    2442 - نگاه کردن مرد به بدن زنان نامحرم و هم چنين نگاه کردن به موي آنان چه با قصد لذت , چه بدون آن , چـه بـا تـرس از وقوع در حرام چه بدون آن حرام است و نگاه کردن به صورت آنان و دستهايشان تا مچ اگـر بـه قـصد لذت يا با ترس وقوع در حرام باشد حرام است بلکه احتياط مستحب آن است که بدون قصد لـذت و ترس از وقوع در حرام هم به آنها نگاه نکند و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام مي باشد , مـگر به جاهايي از بدن که در متعارف التزام بپوشانيدنش نيست مثل سر و دستها و ساق پاها که نگاه کردن زن به اين جاها اگر بدون لذت و خوف وقوف در حرام باشد اشکال ندارد.

    2443 - نـگـاه کردن به بدن زنهاي مبتذله که اگر کسي آنها را امر به حجاب نمايد اعتنا نمي کنند اشکال ندارد مشروط به آن که بدون قصد لذت و ترس وقوع در حرام باشد , و در اين حکم فرقي ميان زنهاي کفار و ديـگـر زنـهـا نـيست و هم چنين فرقي نيست ميان دست و صورت و ديگر جاهاي بدن که عادت آنان به پوشانيدنش نمي باشد.

    2444 - زن بايد موي سر و بدن - غير از صورت و دستهاي - خود را از مرد نامحرم بپوشاند , و احتياط لازم آن است که بدن و موي خود را از پسري هم که بالغ نشده ولي خوب و بد را مي فهمد و احتمال مي رود که نـگاهش به بدن زن موجب تحريک شهوتش شود بپوشاند , ولي زن مي تواند صورت و دستهايش را تا مچ از مرد نامحرم نپوشاند مگر در صورتي که بترسد به حرام بيفتد يا به قصد مبتلا کردن کردن مرد به نگاه حرام باشد که نپوشانيدن در اين دو صورت جايز نيست .

    2445 - نـگـاه کـردن بـه عورت مسلمان بالغ حرام است , اگر چه از پشت شيشه يا در آيينه يا آب صاف و مانند اينها باشد , و هم چنين است بنابر احتياط لازم نگاه کردن به عورت کافر و بچه نابالغ که خوب و بد را مي فهمد , ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    2446 - مرد و زني که با يکديگر محرمند , اگر قصد لذت نداشته باشند مي توانند غير از عورت به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    2447 - مرد نبايد با قصد لذت به بدن مرد ديگر نگاه کند و نگاه کردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است .

    2448 - اگـر مرد زن نامحرمي را بشناسد , چنانچه از زنهاي مبتذله نباشد , بنابر احتياط نبايد به عکس او نگاه کند.

    2449 - اگـر زن بـخواهد زن ديگر , يا مردي غير از شوهر خود را تنقيه کند , يا عورت او را آب بکشد , بايد چـيـزي در دسـت کند که دستش به عورت او نرسد , و هم چنين است اگر مرد بخواهد مرد ديگر , يا زني غير زن خود را تنقيه کند يا عورت او را آب بکشد.

    2450 - اگر زن ناچار به معالجه از مرضي باشد و مرد نامحرم براي معالجه نمودن او بهتر باشد مي تواند به مـرد نامحرم مراجعه نمايد و چنانچه آن مرد , ناچار باشد , که براي معالجه او را نگاه کند و دست به بدن او بزند اشکال ندارد , ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نبايد دست به بدن او بزند و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند , نبايد او را نگاه کند.

    2451 - اگر انسان براي معالجه کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند , بنابر احتياط واجب بايد آيينه را در مـقابل گذاشته و در آن نگاه کند ولي اگر چاره اي جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد , و هم چنين است اگر مدت نگاه کردن به عورت کوتاه تر از مدت نگاه کردن در آينه باشد.

     

     

    احکام نگـاه کردن

    مسأله 41 - زن مى تواند براى رو گرفتن از نامحرم مقدارى از چادر ياچيز ديگرى را كه بر سر انداخته، تا روى بينى بياورد ولى اگر روى چانه وبيشتر بياورد واجب است كه آن را با دست يا باچوب از صورت دور نگهدارد واگر دور نگاه ندارد يك گوسفند كفاره بر او واجب مى شود .

    مسأله 2441 ـ نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم، و همچنين نگاه کردن به موي او چه با قصد لذت و چه بدون آن حرام است و نگاه کردن به صورت و دستها اگر به قصد لذت باشد حرام است، و احتياط واجب بلکه اقوي آنست که بدون قصد لذت هم به آنها نگاه نکند و اين اقوائيت در غير نظره اولي است، که غالباً قهري است، هر چند که مقدمات آن اختياري باشد، و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام مي باشد.

    مسأله 2442 ـ اگر انسان بدون قصد لذت به سر و صورت و دستهاي زنهاي اهل کتاب مثل زنهاي يهود و نصاري نگاه کند، در صورتي که نترسد که به حرام بيفتد اشکال ندارد، و احتياط واجب آنست که به غير آنچه که متعارف بوده نپوشيدن آن، نگاه نکند.

    مسأله 2443 ـ زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم بپوشاند، و بنابر احتياط واجب زن جوان بايد صورت و دستهاي خود را از مرد نامحرم بپوشاند بلکه احتياط واجب آنست که بدن و موي خود را از پسري هم که بالغ نشده ولي خوب و بد را مي فهمد و به حدي رسيده که نظر کردن او يا نظر کردن به او موجب هيجان شهوت بشود بپوشاند.

    مسأله 2444 ـ نگاه کردن به عورت ديگري حتي به عورت بچه مميزي که خوب و بد را مي فهمد حرام است، اگر چه از پشت شيشه يا در آئينه يا آب صاف و مانند اينها باشد، ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    مسأله 2445 ـ مرد و زني که با يکديگر محرمند، اگر قصد لذت نداشته باشند مي توانند غير از عورت به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    مسأله 2446 ـ مرد نبايد با قصد لذت به بدن مرد ديگر نگاه کند، و نگاه کردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است.

    مسأله 2447 ـ مرد نبايد عکس زن نامحرم را بيندازد، و اگر زن نامحرمي را بشناسد نبايد به عکس او نگاه کند علي الاحوط.

    مسأله 2448 ـ اگر زن بخواهد زن ديگر، يا مردي غير از شوهر خود را تنقيه کند يا عورت او را آب بکشد، بايد چيزي در دست کند، که دست او به عورت آن مرد نرسد و همچنين است اگر مرد بخواهد مرد ديگر، يا زني غير زن خود را تنقيه کند يا عورت او را آب بکشد.

    مسأله 2449 ـ اگر مرد براي معالجه زن نامحرم ناچار باشد، که او را نگاه کند و دست به بدن او بزند اشکال ندارد، ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند، نبايد دست به بدن او بزند، و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند، نبايد او را نگاه کند.

    مسأله 2450 ـ اگر انسان براي معالجه کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند، بنابر احتياط واجب بايد آئينه را در مقابل گذاشته و در آن نگاه کند، ولي اگر چاره اي جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد.

     

     

    احکام نگاه کردن

    (مسأله 69) جايز است به جهت روگرفتن از نامحرم، مقدارى از چادر يا چيز ديگرى كه به سر انداخته، تا محاذى چانه پائين بيندازد، ليكن احتياط لازم اين است كه آن را بدست يا به چوب دور از صورت نگاهدارد، كه مثل نقاب نشود، و در غير اين صورت يك گوسفند كفاره بر او لازم است.

    (مـسـاله 2442) نگاه کردن به بدن زن نامحرم ودختري که نه سالش تمام نشده , ولي خوب وبد را مي فهمد, و نگاه کردن به او عادتا امکان تهييج وتحريک شهوت دارد,و همچنين نگاه کردن بموي آنـان چـه بـا قصد لذت وچه بدون آن حرام است .

    و نگاه کردن به صورت و دست آنان اگر به قصد لـذت باشد حرام است , و بدون قصد لذت هم بنابر احتياط ترک آن لازم است .

    و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام مي باشد.

    (مـسـاله 2443) اگر انسان بدون قصد لذت به صورت و دست زنان کفار و جاهائي از بدنشان که عادت بر نپوشاندن آن دارند, در صورتي که نترسد که به حرام بيفتد,اشکال ندارد.

    (مساله 2444) زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم بپوشاند, بلکه احتياط واجب آن است که از پـسـري هم که بالغ نشده , ولي خوب و بد رامي فهمد و از نگاه کردن تحريک و تهييج شهوت او عادتا ممکن باشد, بدن و موي خود را بپوشاند.

    (مـساله 2445) نگاه کردن به عورت ديگري حتي به عورت بچه مميزي که خوب و بد را مي فهمد حـرام اسـت , اگـر چـه از پـشـت شـيشه يا در آينه يا آب صاف و ماننداينها باشد.

    ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    (مـسـالـه 2446) مـرد وزني که با يکديگر محرمند, اگر قصد لذت نداشته باشندمي توانند غير از عورت به تمام بدن يکديگر نگاه کنند اگرچه احتياط اين است که به مابين ناف و زانوها نگاه نکنند.

    (مـساله 2447) مرد نبايد با قصد لذت به بدن مرد ديگر نگاه کند, و نگاه کردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است .

    (مـسـالـه 2448) مـرد نبايد عکس زن نامحرم را بيندازد, و اگر زن نامحرمي را بشناسد,نبايد به عکس او خصوصا در مواردي که معرض هتک و فساد باشد نگاه کند .

    (مساله 2449) اگر در حال ناچاري زن بخواهد زن ديگر, يا مردي غير از شوهرخود را تنقيه کند, يـا عـورت او را آب بـکـشـد, بايد چيزي در دست کند که دست او به عورت آن مرد يا زن نرسد, و هـمـچـنـين است اگر مرد بخواهد در حال ناچاري مردديگر, يا زني غير زن خود را تنقيه کند, يا عورت او را آب بکشد.

    (مـسـاله 2450) اگر مرد براي معالجه زن نا محرم ناچار باشد که او را نگاه کند, ودست به بدن او بـزنـد اشـکـال ندارد.

    ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند, نبايددست به بدن او بزند, و اگر بادست زدن بتواند معالجه کند نبايد او را نگاه کند.

     

    احکام حجاب و رابطه با نامحرم

     

    .پوشاندن پا از مچ تا انگشتان در مقابل نامحرم براي زن واجب است يا نه؟

    بلي زن در مقابل نامحرم بايد روي پاها را هم بپوشاند.

     

    2.سلام بر نامحرم چه حکمي دارد؟

    در محيطهاي جمعي سلام بر جمع مانعي ندارد؛ ولي بهتر است از سلامهاي خصوصي که نوعاً زمينه ساز فتنه است، اجتناب شود. از اميرمؤمنان عليه‌السلام روايت شده است که فرمود: (من به زن جوان سلام نميکنم؛ زيرا ميترسم در قلبم چيزي خلجان کند که مطلوب پروردگار نيست.)

     

    3.   آيا صحبت با نامحرم در محيط خلوت و به مدت طولاني جايز است؟

    اگر محيط خلوتي باشد که ديگري نتواند به آن وارد شود بودن دو نامحرم در آن مکان، حرام است، و در غير آنجا هم، اگر صحبتهاي شهواني باشد، يا مفسده ديگري بر آن مترتب شود، جايز نيست.

     

    4.آيا رعايت حجاب در مقابل پسر خاله و پسر عمو لازم است، اگر چه مسنتر از خودم و جاي پدرم باشند؟

    پسر عمه، پسر خاله، پسر دايي و پسر عمو همه نامحرم هستند و رعايت حجاب در برابر آنها واجب و ترک آن گناه است؛ و بالا بودن سن آنان موجب تغيير حکم نيست.

     

    5. آيا ميتوانيم با دختر نامحرمي، صيغه خواهر و برادري بخوانيم، و مثل خواهر و برادر با هم رفتار کنيم؟

    خير، صيغه خواهر و برادري با نامحرم مشروع نيست، آنچه موجب محرميت ميشود، انجام عقد ازدواج بصورت دائم يا موقت، با رعايت شرائط مربوطه است.

     

    6.   با توجّه به اينکه کلاسهاي دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار ميشود، طبعاً ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم ميافتد، حکم آن چيست؟

    نگاه غير عمدي و بدون قصد لذت اشکال ندارد.

     

    7.شنيدهام که ميگويند گريم جزء آرايش حساب نميشود، آيا اين مطلب درست است، و گريم کردن جايز است؟

    گريم ـ اگر همراه کار حرامي نباشد ـ اشکال ندارد. بنابراين، گريم مردان به وسيله مردان يا زنان به وسيله زنان اشکال ندارد.

    امّا اگر گريم زن يا مرد به وسيله نامحرم صورت بگيرد، جايز نيست. نکته ديگر آن که هر جا (گريم) به عنوان آرايش يا آرايش و تغيير چهره براي خانمها باشد، بايد از نامحرم پوشانده شود؛ امّا اگر صرفاً براي تغيير چهره باشد، احوط پوشاندن آن از نامحرم است.

     

    8.در جلسات عقد و عروسي که داماد وارد ميشود، تکليف خانمهايي کهبا او نامحرم هستند چيست؟

    در مقابل داماد و ساير نامحرمان بايد رعايت حجاب کامل را بنمايند و فرقي بين مجلس عروسي و ساير موارد نيست.

     

    9. عکسهايي که در کودکي (قبل از تکليف) گرفتهايم و مسلماً بدون حجاب و... بوده، الان که بزرگ شدهايم، اگر نامحرم ببيند ـ مثلاً پسر خاله يا شوهر عمه و... آيا اشکال شرعي دارد؟

    اگر نامحرم بدون قصد لذت به عکسها نگاه کند مانعي ندارد و شما هم تکليفي نداريد.

     

    10. در عقدها و عروسيها که معمولاً خانمها با لباسهاي ويژه آن مراسم شرکت دارند و در اکثر مواقع نيز لباسها، بدن نما است و فيلمبرداري صورت ميگيرد تکليف ما چيست؟

    اگر ميدانيد يا احتمال ميدهيد که در آينده اين فيلمها توسط افراد نامحرم مشاهده ميگردد لازم است حجاب کامل خود را موقع فيلمبرداري مراعات کنيد و اگر نميتوانيد، از واقع شدن در مقابل دوربين فيلمبرداري خودداري نماييد.

     

    11.استفاده از کرمهاي چرب کننده، مرطوب کننده، ضد آفتاب و... بر روي دست و صورت، اگر به منظور محافظت از پوست بکار برده شود ولو اينکه خوشبو باشد و يا باعث سفيد و روشن شدن پوست شوند؛ چه حکمي دارد؟

    اگر آرايش و زينت محسوب نشود، و بوي خوش آن موجب التذاذ و تحريک نامحرم نگردد اشکال ندارد.

    ولي در هر صورت بنابر احتياط واجب، صورت را از نامحرم بپوشاند.

     

    12. در خانواده ما رسم است که در ميهمانيها همه بستگان با يکديگر دست ميدهند. دست‌دادن بدون‌قصد لذت چه صورت دارد؟

    دست دادن با نامحرم، اگر چه از بستگان نزديک مثل پسر دايي و پسر عمو باشند، حتي بدون قصد لذت هم جايز نيست. لازم است آنها را با احکام شرعي آشنا سازيد.

     

    13.آيا دايي يا عموي جوان ميتواند دختر خواهر يا دختر برادر خود را که جوان است، ببوسد؟

    اگر قصد لذت شهواني و ريبه در کار نباشد، اشکال ندارد.

     

    14. آيا چيدن و رنگ کردن ابرو جايز است؟

    اصلاح و رنگ کردن ابرو براي خانمها اشکال ندارد؛ ولي بايد از نامحرم پوشانده شود.

     

    15. نگاه کردن به استاد مرد براي بهتر فهميدن درس چگونه است؟

    نگاه به صورت و گردن و دستهاي مرد نامحرم که معمولا نميپوشانند، بدون قصد لذت و ريبه اشکال ندارد.

     

    16. پوشيدن جوراب نازک براي خانمها چه حکمي دارد؟

    چون پوشاندن روي پا در مقابل نامحرم واجب است. بنابراين، استفاده از جوراب نازک که پوست پا از زير آن پيدا باشد در مقابل نامحرم جايز نيست.

     

    17. اگر انسان با دوست دختر خود به امامزاده برود و زيارت کند، آيا زيارتش همانند دوست معمولي صحيح است؟

    رفتن به زيارت امامزادگان براي کسب ثواب است. اگر انسان در مسير کسب ثواب، گناهي مرتکب گردد، واضح است که به پاداش مذکور نخواهد رسيد و چه بسا موجب افزايش گناه نيز بشود.

     

    18. آيا پوشيدن لباس تنگ و کوتاه براي خانمها جايز است؟

    لباس خانمها در مقابل نامحرم، بايد اولاً بدن را بپوشاند و ثانياً بنحوي نباشد که موجب تحريک نامحرم گردد، و برجستگيهاي بدن در آن ظاهر باشد.

     

    19.لبخند زدن هنگام صحبت با نامحرم چه حکمي دارد؟

    لبخند زدن و هر کاري که در معرض تهييج نامحرم است، جايز نيست، و در حديث آمده که هزار سال حبس در آخرت مجازات يک کلمه شوخي با نامحرم است.

     

    20 معاينات پزشکي که مستلزم لمس و نظر به نامحرم است چه صورت دارد؟

    در صورت نبودن پزشک مماثل،به مقدار ضرورت اشکال ندارد.

     

    21.دانشجوي پرستاري هستم. در موقع کار در بيمارستان گاهي دستم با دست همکاران نامحرم تماس پيدا ميکند. با اين که قصد و غرضي در کار نيست و کوشش خود را براي عدم تماس انجام ميدهم، آيا مرتکب گناه ميشوم؟

    اگر در اثناي کار، دستتان به طور اتفاقي با همکارانتان تماس پيدا کند، اشکال ندارد؛ ولي چنانچه بدانيد اين عمل به طور مکرر ـ هر چند ناخودآگاه ـ انجام ميگيرد، لازم است از دستکش و مانند آن استفاده کنيد.

     

    22.اگر کسي با نگاه کردن يا لمس دختران غير بالغ لذت ببرد، چه صورت دارد؟

    حرام است.

     

    23 آيا لازم است حجاب را براي توريستها الزامي کنيم؟

    افراد توريست، از جهت حکم فقهي حجاب، تابع دين خود هستند؛ لکن همان گونه که ملزم به رعايت ديگر قوانين کشور هستند نبايد اجازه داده شود بر خلاف ارزشهاي ديني و فرهنگي کشور اقدام کنند، و موجب اشاعه فساد و ابتذال اخلاقي شوند.

     

    24.آيا پوشيدن لباس آستين کوتاه براي آقايان جايز است؟

    چنانچه مرد بداند زنان با قصد لذت به دستانش نگاه ميکنند، احتياط واجب پوشاندن آن است.

     

    26.معيار لباس شهرت چيست؟

    لباس شهرت، لباسي است که پوشيدن آن بخاطر رنگ، کيفيت دوخت، يا علل ديگر مناسب نيست، بطوري که اگر آن را در برابر مردم بپوشند، توجه آنان را به خود جلب ميکند، و انگشت نما ميشوند.

     

    27.آيا لباس خانمها حتماً بايد سياه باشد؟

    پوشيدن لباس سياه واجب نيست بلکه ملاک آن است که لباس خانمها بايد به رنگي نباشد که خلاف متعارف، و موجب جلب توجّه نامحرم گردد.

     

    28. آيا پوشيدن جوراب براي خانمها لازم است؟

    بلي، خانمها در برابر نامحرم بايد روي پاي خود را بپوشانند و در اين جهت فرقي بين حال نماز و غير نماز نيست.

     

    29. ظاهر شدن خانمها با مانتوهاي تنگ، در بيرون منزل چه حکمي دارد؟

    رفت وآمد خانمها درمقابل نامحرم با لباسي‌که برجستگيهاي بدن آنها را مشخص کند يا معرضيت براي فساد داشته باشد، جايز نيست.

     

    30.آيا پزشک معالج به مريض مَحرم است؟

    پزشک، به مريض محرم نيست، ولي در مواقعي که معالجه متوقف بر نگاه يا لمس مريض است، به مقدار ضرورت ميتواند نگاه يا لمس کند و در صورتي که لمس با دستکش يا از روي حايل ديگري‌کافي باشد، لمس مستقيم جايز نيست.

     

    31.آيا نگاه کردن نامحرم به روي پا تا مچ که در نماز، الزامي براي پوشاندن آن نيست، حرام است؟

    بلي، نگاه مرد به روي پاي نامحرم، حرام است و در حال نماز هم اگر خانمي بداند که در معرض ديد نامحرم است، بايد روي پا تا مچ را بپوشاند.

     

    32.با توجّه به اينکه کلاسهاي دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار ميشود، طبعاً ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم ميافتد، حکم آن چيست؟

    نگاه غير عمدي و بدون قصد لذت اشکال ندارد.

     

    33.آيا نگاه کردن به عکسهاي زنان و مردان غير مسلمان که در کتابهاي درسي به صورت نيمه عريان وجود دارد، جايز است؟

    اگر با قصد لذت نباشد و مفسدهاي هم به دنبال نداشته باشد، اشکال ندارد.

     

    34.آيا نگاه کردن به دست و صورت و موهاي زنان کفار جايز است؟

    در صورتي که قصد لذت و خوف از وقوع در حرام نباشد، نگاه به دست و صورت و جاهايي از بدنشان که عادت در نپوشاندن آن دارند، اشکال ندارد.

     

    34.نگاه به نامزدم که بعداً قصد ازدواج با او را دارم، چه صورت دارد؟

    تا صيغه عقد دائم يا موقّت خوانده نشده، نامزد با نامحرمان ديگر تفاوتي ندارد، و نگاه به او با قصد لذت و شهوت، جايز نيست.

     

     

    احکام نگاه کردن

    (مسأله 69) جايز است به جهت روگرفتن از نامحرم، مقدارى از چادر يا چيز ديگرى كه به سر انداخته، تا محاذى چانه پائين بيندازد، ليكن احتياط لازم اين است كه آن را بدست يا به چوب دور از صورت نگاهدارد، كه مثل نقاب نشود، و در غير اين صورت يك گوسفند كفاره بر او لازم است.

    (مـسـاله 2442) نگاه کردن به بدن زن نامحرم ودختري که نه سالش تمام نشده , ولي خوب وبد را مي فهمد, و نگاه کردن به او عادتا امکان تهييج وتحريک شهوت دارد,و همچنين نگاه کردن بموي آنـان چـه بـا قصد لذت وچه بدون آن حرام است .

    و نگاه کردن به صورت و دست آنان اگر به قصد لـذت باشد حرام است , و بدون قصد لذت هم بنابر احتياط ترک آن لازم است .

    و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام مي باشد.

    (مـسـاله 2443) اگر انسان بدون قصد لذت به صورت و دست زنان کفار و جاهائي از بدنشان که عادت بر نپوشاندن آن دارند, در صورتي که نترسد که به حرام بيفتد,اشکال ندارد.

    (مساله 2444) زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم بپوشاند, بلکه احتياط واجب آن است که از پـسـري هم که بالغ نشده , ولي خوب و بد رامي فهمد و از نگاه کردن تحريک و تهييج شهوت او عادتا ممکن باشد, بدن و موي خود را بپوشاند.

    (مـساله 2445) نگاه کردن به عورت ديگري حتي به عورت بچه مميزي که خوب و بد را مي فهمد حـرام اسـت , اگـر چـه از پـشـت شـيشه يا در آينه يا آب صاف و ماننداينها باشد.

    ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    (مـسـالـه 2446) مـرد وزني که با يکديگر محرمند, اگر قصد لذت نداشته باشندمي توانند غير از عورت به تمام بدن يکديگر نگاه کنند اگرچه احتياط اين است که به مابين ناف و زانوها نگاه نکنند.

    (مـساله 2447) مرد نبايد با قصد لذت به بدن مرد ديگر نگاه کند, و نگاه کردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است .

    (مـسـالـه 2448) مـرد نبايد عکس زن نامحرم را بيندازد, و اگر زن نامحرمي را بشناسد,نبايد به عکس او خصوصا در مواردي که معرض هتک و فساد باشد نگاه کند .

    (مساله 2449) اگر در حال ناچاري زن بخواهد زن ديگر, يا مردي غير از شوهرخود را تنقيه کند, يـا عـورت او را آب بـکـشـد, بايد چيزي در دست کند که دست او به عورت آن مرد يا زن نرسد, و هـمـچـنـين است اگر مرد بخواهد در حال ناچاري مردديگر, يا زني غير زن خود را تنقيه کند, يا عورت او را آب بکشد.

    (مـسـاله 2450) اگر مرد براي معالجه زن نا محرم ناچار باشد که او را نگاه کند, ودست به بدن او بـزنـد اشـکـال ندارد.

    ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند, نبايددست به بدن او بزند, و اگر بادست زدن بتواند معالجه کند نبايد او را نگاه کند.

     

    احکام حجاب و رابطه با نامحرم

     

    .پوشاندن پا از مچ تا انگشتان در مقابل نامحرم براي زن واجب است يا نه؟

    بلي زن در مقابل نامحرم بايد روي پاها را هم بپوشاند.

     

    2.سلام بر نامحرم چه حکمي دارد؟

    در محيطهاي جمعي سلام بر جمع مانعي ندارد؛ ولي بهتر است از سلامهاي خصوصي که نوعاً زمينه ساز فتنه است، اجتناب شود. از اميرمؤمنان عليه‌السلام روايت شده است که فرمود: (من به زن جوان سلام نميکنم؛ زيرا ميترسم در قلبم چيزي خلجان کند که مطلوب پروردگار نيست.)

     

    3.   آيا صحبت با نامحرم در محيط خلوت و به مدت طولاني جايز است؟

    اگر محيط خلوتي باشد که ديگري نتواند به آن وارد شود بودن دو نامحرم در آن مکان، حرام است، و در غير آنجا هم، اگر صحبتهاي شهواني باشد، يا مفسده ديگري بر آن مترتب شود، جايز نيست.

     

    4.آيا رعايت حجاب در مقابل پسر خاله و پسر عمو لازم است، اگر چه مسنتر از خودم و جاي پدرم باشند؟

    پسر عمه، پسر خاله، پسر دايي و پسر عمو همه نامحرم هستند و رعايت حجاب در برابر آنها واجب و ترک آن گناه است؛ و بالا بودن سن آنان موجب تغيير حکم نيست.

     

    5. آيا ميتوانيم با دختر نامحرمي، صيغه خواهر و برادري بخوانيم، و مثل خواهر و برادر با هم رفتار کنيم؟

    خير، صيغه خواهر و برادري با نامحرم مشروع نيست، آنچه موجب محرميت ميشود، انجام عقد ازدواج بصورت دائم يا موقت، با رعايت شرائط مربوطه است.

     

    6.   با توجّه به اينکه کلاسهاي دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار ميشود، طبعاً ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم ميافتد، حکم آن چيست؟

    نگاه غير عمدي و بدون قصد لذت اشکال ندارد.

     

    7.شنيدهام که ميگويند گريم جزء آرايش حساب نميشود، آيا اين مطلب درست است، و گريم کردن جايز است؟

    گريم ـ اگر همراه کار حرامي نباشد ـ اشکال ندارد. بنابراين، گريم مردان به وسيله مردان يا زنان به وسيله زنان اشکال ندارد.

    امّا اگر گريم زن يا مرد به وسيله نامحرم صورت بگيرد، جايز نيست. نکته ديگر آن که هر جا (گريم) به عنوان آرايش يا آرايش و تغيير چهره براي خانمها باشد، بايد از نامحرم پوشانده شود؛ امّا اگر صرفاً براي تغيير چهره باشد، احوط پوشاندن آن از نامحرم است.

     

    8.در جلسات عقد و عروسي که داماد وارد ميشود، تکليف خانمهايي کهبا او نامحرم هستند چيست؟

    در مقابل داماد و ساير نامحرمان بايد رعايت حجاب کامل را بنمايند و فرقي بين مجلس عروسي و ساير موارد نيست.

     

    9. عکسهايي که در کودکي (قبل از تکليف) گرفتهايم و مسلماً بدون حجاب و... بوده، الان که بزرگ شدهايم، اگر نامحرم ببيند ـ مثلاً پسر خاله يا شوهر عمه و... آيا اشکال شرعي دارد؟

    اگر نامحرم بدون قصد لذت به عکسها نگاه کند مانعي ندارد و شما هم تکليفي نداريد.

     

    10. در عقدها و عروسيها که معمولاً خانمها با لباسهاي ويژه آن مراسم شرکت دارند و در اکثر مواقع نيز لباسها، بدن نما است و فيلمبرداري صورت ميگيرد تکليف ما چيست؟

    اگر ميدانيد يا احتمال ميدهيد که در آينده اين فيلمها توسط افراد نامحرم مشاهده ميگردد لازم است حجاب کامل خود را موقع فيلمبرداري مراعات کنيد و اگر نميتوانيد، از واقع شدن در مقابل دوربين فيلمبرداري خودداري نماييد.

     

    11.استفاده از کرمهاي چرب کننده، مرطوب کننده، ضد آفتاب و... بر روي دست و صورت، اگر به منظور محافظت از پوست بکار برده شود ولو اينکه خوشبو باشد و يا باعث سفيد و روشن شدن پوست شوند؛ چه حکمي دارد؟

    اگر آرايش و زينت محسوب نشود، و بوي خوش آن موجب التذاذ و تحريک نامحرم نگردد اشکال ندارد.

    ولي در هر صورت بنابر احتياط واجب، صورت را از نامحرم بپوشاند.

     

    12. در خانواده ما رسم است که در ميهمانيها همه بستگان با يکديگر دست ميدهند. دست‌دادن بدون‌قصد لذت چه صورت دارد؟

    دست دادن با نامحرم، اگر چه از بستگان نزديک مثل پسر دايي و پسر عمو باشند، حتي بدون قصد لذت هم جايز نيست. لازم است آنها را با احکام شرعي آشنا سازيد.

     

    13.آيا دايي يا عموي جوان ميتواند دختر خواهر يا دختر برادر خود را که جوان است، ببوسد؟

    اگر قصد لذت شهواني و ريبه در کار نباشد، اشکال ندارد.

     

    14. آيا چيدن و رنگ کردن ابرو جايز است؟

    اصلاح و رنگ کردن ابرو براي خانمها اشکال ندارد؛ ولي بايد از نامحرم پوشانده شود.

     

    15. نگاه کردن به استاد مرد براي بهتر فهميدن درس چگونه است؟

    نگاه به صورت و گردن و دستهاي مرد نامحرم که معمولا نميپوشانند، بدون قصد لذت و ريبه اشکال ندارد.

     

    16. پوشيدن جوراب نازک براي خانمها چه حکمي دارد؟

    چون پوشاندن روي پا در مقابل نامحرم واجب است. بنابراين، استفاده از جوراب نازک که پوست پا از زير آن پيدا باشد در مقابل نامحرم جايز نيست.

     

    17. اگر انسان با دوست دختر خود به امامزاده برود و زيارت کند، آيا زيارتش همانند دوست معمولي صحيح است؟

    رفتن به زيارت امامزادگان براي کسب ثواب است. اگر انسان در مسير کسب ثواب، گناهي مرتکب گردد، واضح است که به پاداش مذکور نخواهد رسيد و چه بسا موجب افزايش گناه نيز بشود.

     

    18. آيا پوشيدن لباس تنگ و کوتاه براي خانمها جايز است؟

    لباس خانمها در مقابل نامحرم، بايد اولاً بدن را بپوشاند و ثانياً بنحوي نباشد که موجب تحريک نامحرم گردد، و برجستگيهاي بدن در آن ظاهر باشد.

     

    19.لبخند زدن هنگام صحبت با نامحرم چه حکمي دارد؟

    لبخند زدن و هر کاري که در معرض تهييج نامحرم است، جايز نيست، و در حديث آمده که هزار سال حبس در آخرت مجازات يک کلمه شوخي با نامحرم است.

     

    20 معاينات پزشکي که مستلزم لمس و نظر به نامحرم است چه صورت دارد؟

    در صورت نبودن پزشک مماثل،به مقدار ضرورت اشکال ندارد.

     

    21.دانشجوي پرستاري هستم. در موقع کار در بيمارستان گاهي دستم با دست همکاران نامحرم تماس پيدا ميکند. با اين که قصد و غرضي در کار نيست و کوشش خود را براي عدم تماس انجام ميدهم، آيا مرتکب گناه ميشوم؟

    اگر در اثناي کار، دستتان به طور اتفاقي با همکارانتان تماس پيدا کند، اشکال ندارد؛ ولي چنانچه بدانيد اين عمل به طور مکرر ـ هر چند ناخودآگاه ـ انجام ميگيرد، لازم است از دستکش و مانند آن استفاده کنيد.

     

    22.اگر کسي با نگاه کردن يا لمس دختران غير بالغ لذت ببرد، چه صورت دارد؟

    حرام است.

     

    23 آيا لازم است حجاب را براي توريستها الزامي کنيم؟

    افراد توريست، از جهت حکم فقهي حجاب، تابع دين خود هستند؛ لکن همان گونه که ملزم به رعايت ديگر قوانين کشور هستند نبايد اجازه داده شود بر خلاف ارزشهاي ديني و فرهنگي کشور اقدام کنند، و موجب اشاعه فساد و ابتذال اخلاقي شوند.

     

    24.آيا پوشيدن لباس آستين کوتاه براي آقايان جايز است؟

    چنانچه مرد بداند زنان با قصد لذت به دستانش نگاه ميکنند، احتياط واجب پوشاندن آن است.

     

    26.معيار لباس شهرت چيست؟

    لباس شهرت، لباسي است که پوشيدن آن بخاطر رنگ، کيفيت دوخت، يا علل ديگر مناسب نيست، بطوري که اگر آن را در برابر مردم بپوشند، توجه آنان را به خود جلب ميکند، و انگشت نما ميشوند.

     

    27.آيا لباس خانمها حتماً بايد سياه باشد؟

    پوشيدن لباس سياه واجب نيست بلکه ملاک آن است که لباس خانمها بايد به رنگي نباشد که خلاف متعارف، و موجب جلب توجّه نامحرم گردد.

     

    28. آيا پوشيدن جوراب براي خانمها لازم است؟

    بلي، خانمها در برابر نامحرم بايد روي پاي خود را بپوشانند و در اين جهت فرقي بين حال نماز و غير نماز نيست.

     

    29. ظاهر شدن خانمها با مانتوهاي تنگ، در بيرون منزل چه حکمي دارد؟

    رفت وآمد خانمها درمقابل نامحرم با لباسي‌که برجستگيهاي بدن آنها را مشخص کند يا معرضيت براي فساد داشته باشد، جايز نيست.

     

    30.آيا پزشک معالج به مريض مَحرم است؟

    پزشک، به مريض محرم نيست، ولي در مواقعي که معالجه متوقف بر نگاه يا لمس مريض است، به مقدار ضرورت ميتواند نگاه يا لمس کند و در صورتي که لمس با دستکش يا از روي حايل ديگري‌کافي باشد، لمس مستقيم جايز نيست.

     

    31.آيا نگاه کردن نامحرم به روي پا تا مچ که در نماز، الزامي براي پوشاندن آن نيست، حرام است؟

    بلي، نگاه مرد به روي پاي نامحرم، حرام است و در حال نماز هم اگر خانمي بداند که در معرض ديد نامحرم است، بايد روي پا تا مچ را بپوشاند.

     

    32.با توجّه به اينکه کلاسهاي دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار ميشود، طبعاً ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم ميافتد، حکم آن چيست؟

    نگاه غير عمدي و بدون قصد لذت اشکال ندارد.

     

    33.آيا نگاه کردن به عکسهاي زنان و مردان غير مسلمان که در کتابهاي درسي به صورت نيمه عريان وجود دارد، جايز است؟

    اگر با قصد لذت نباشد و مفسدهاي هم به دنبال نداشته باشد، اشکال ندارد.

     

    34.آيا نگاه کردن به دست و صورت و موهاي زنان کفار جايز است؟

    در صورتي که قصد لذت و خوف از وقوع در حرام نباشد، نگاه به دست و صورت و جاهايي از بدنشان که عادت در نپوشاندن آن دارند، اشکال ندارد.

     

    34.نگاه به نامزدم که بعداً قصد ازدواج با او را دارم، چه صورت دارد؟

    تا صيغه عقد دائم يا موقّت خوانده نشده، نامزد با نامحرمان ديگر تفاوتي ندارد، و نگاه به او با قصد لذت و شهوت، جايز نيست.

     

     

    احکام نگاه کردن

    مسأله 365 ـ براى رو گرفتن از نامحرم مى تواند چادر يا لباس خود را از روى سر مقابل صورت آويزان كند و به احتياط مستحب آن را از صورت دور نگه دارد كه به صورت نچسبد.

    مسأله 366 ـ پوشاندن صورت كفاره ندارد. گرچه احتياط مستحب اين است كه يك گوسفند كفاره بدهد. و همين طور است در مسأله قبل اگر چادر به صورت بچسبد.

    مسأله 2461 ـ نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم، و همچنين نگاه کردن به موي او چه با قصد لذت باشد چه بدون آن، چه با ترس به اين که در حرام بيفتد يا نه، حرام است. بلکه نگاه کردن به صورت و دست آنان اگر به قصد لذت يا ترس از اين که در حرام بيفتد باشد; حرام است. ولي نگاه کردن به صورت و دست آنان تا مچ بدون قصد لذت يا ترس از اين که در حرام بيفتد; حرام نيست گرچه احتياط مستحب آن است که اجتناب کند. و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم به تفصيلي که در نگاه کردن مرد به زن گفته شد حرام است مگر به جاهايي از بدن مرد که عادتاً التزام به پوشيدنش نبوده; مانند سر، صورت، دست ها و ساق پاها، در صورتي که بدون قصد لذت و ترس از واقع شدن در حرام باشد; حرام نيست.

    مسأله 2462 ـ بدن و موي دختري که نه سالش تمام نشده ولي خوب و بد را مي فهمد بنابر احتياط حکم بدن و موي زن را دارد; فقط نگاه کردن به صورت و دست هاي او تا مچ بدون لذت و ترس از اين که در حرام نيفتد; جايز است. و همچنين بنابر احتياط پسري که بالغ نشده ولي خوب و بد را مي فهمد حکم مرد را دارد فقط نگاه کردن به جاهايي که عادتاً التزام به پوشيدنش نبوده به نحوي که در مسأله گذشته بيان شد جايز است.

    مسأله 2463 ـ دست زدن مرد به بدن زن نامحرم، يا دست زدن زن به بدن مرد نامحرم حرام است. و فرقي بين صورت و دست ها و ساير بدن آنان نيست.

    مسأله 2464 ـ نگاه کردن به صورت و دست هاي زن کافر گرچه از يهود و نصاري نباشد; و جاهايي از بدن آنها که در سابق عادت به پوشاندنش نبوده; مانند مقداري از ساق پاها و موي سر و مانند اينها، بدون قصد لذت در صورتي که نترسد به حرام بيفتد اشکال ندارد و احتياط آن است که به غير صورت و دست هاي آنان نگاه نکند.

    مسأله 2465 ـ زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم بپوشاند; ولي پوشاندن صورت و دست ها از مچ به پايين در صورتي که مورد نظر لذت مرد و ترس از واقع شدن او در حرام نباشد واجب نيست; گرچه شايسته است. و بنابر احتياطواجب اين حکم در مورد پسري که بالغ نشده ولي خوب و بد را مي فهمد به حدي که احتمال داده شود که به قصد لذت نگاه مي کند جاري است.

    مسأله 2466 ـ احتياطواجب آن است که مرد بدن خود را غير از جاهايي که عادتاً التزام به پوشيدنش نبوده; مانند سر، صورت، دست ها و ساق پاها از زن نامحرم بپوشاند. و در صورتي که در معرض نظر لذتي زن، و ترس از واقع شدن او در حرام باشد لازم است خود را بپوشاند. و همچنين بنابر احتياط مرد بدن خود را از دختر نامحرمي که نه سالش تمام نشده ولي خوب و بد را مي فهمد بپوشاند. همچنين زن بدن خود را از پسر بچه نامحرمي که به تکليف نرسيده ولي خوب و بد را مي فهمد بپوشاند.

    مسأله 2467 ـ زن و مرد گرچه محرم باشند حرام است به عورتين ديگري نگاه کنند گرچه از پشت شيشه يا در آينه يا آب و مانند اينها باشد و اين حکم بنابر احتياط نسبت به عورتين بچه مميزي که خوب و بد را مي فهمد جاري است. ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    مسأله 2468 ـ مرد نبايد با قصد لذت شهواني به بدن مرد ديگر نگاه کند و زن هم نبايد به بدن زن ديگر با قصد شهواني نگاه کند.

    مسأله 2469 ـ لذت بردن پدر و مادر از ديدن فرزند که غير از لذت شهواني باشد اشکال ندارد.

    مسأله 2470 ـ مرد و زني که با يکديگر محرمند اگر قصد لذت شهواني نداشته باشند مي توانند به بدن يکديگر غير از عورتين، به آن مقداري که در ميان محارم معمول است نگاه کنند و در غير آن احتياط آن است که نگاه نکنند.

    مسأله 2471 ـ عکس و فيلم برداشتن مرد و زن نامحرم از يکديگر حرام نيست مگر اين که ناچار شوند که دست به بدن يکديگر بزنند; يا به جاهايي از بدن يکديگر که نگاه کردن به آنها حرام است نگاه کنند.

    مسأله 2472 ـ شايسته نيست نگاه کردن به عکس و فيلم جاهايي از بدن زن نامحرم که نگاه کردن به آنها حرام است; در صورتي که آن زن مقيد به حجاب شرعي باشد مخصوصاً در صورتي که او را بشناسد. ولي در صورتي که نگاه کردن در معرض هتک و فساد و تحريک شهواني باشد جايز نيست.

    مسأله 2473 ـ هرگاه در حال ناچاري زن بخواهد زن ديگر، يا مردي غير از شوهر خود را تنقيه کند; يا عورت او را آب بکشد بايد دستکش يا مانند آن در دست کند که دست او به عورت نرسد. و همچنين است اگر مرد بخواهد در حال ناچاري مرد ديگر، يا زني غير از زن خود را تنقيه کند; يا عورت او را آب بکشد.

    مسأله 2474 ـ هرگاه پرستار يا طبيب مرد يا زن براي معالجه نامحرم ناچار باشد که بدن او را نگاه کند و دست به بدن او بزند چنانچه ناچاري نسبت به اصل معالجه باشد اشکال ندارد. ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نبايد دست به بدن او بزند; و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند نبايد او را نگاه کند. ولي اگر ضرورت به اصل معالجه نباشد; ولکن چون بنابر معالجه مي شود اضطرار به معالجه نامحرم پيدا مي شود نگاه کردن و دست زدن به بدن او جايز نيست. بلکه معرض قرار دادن انسان خود را براي نگاه کردن و دست زدن نامحرم جايز نيست.

    مسأله 2475 ـ هرگاه انسان براي معالجه کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند چنانچه ناچاري نسبت به اصل معالجه باشد بنابر احتياطواجب بايد آينه را در مقابل گذاشته و در آن نگاه کند. ولي اگر چاره اي جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد. ولکن اگر ضرورت به اصل معالجه نباشد ولکن چون بنابر معالجه مي شود اضطرار به معالجه نامحرم پيدا مي شود نگاه کردن و دست زدن به بدن او جايز نيست.

     

     

    احکام نگاه کردن

    مسأله  - نگاه کردن مرد به بدن و موي زن نامحرم و دختر مميّز چه با قصد لذّت و چه بدون آن حرام است، و نگاه کردن به صورت و دستها تا مچ نيز، اگر به قصد لذّت باشد يا بترسد که به حرام بيفتد، يا موجب مفسده باشد، يا صورت و دستها جالب باشد، حرام است ولي نگاه کردن بدون اينها جايز است گرچه خالي از اشکال نيست.

     مسأله  - نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم و پسر مميّز چه با قصد لذّت و چه بدون آن حرام است و نگاه کردن زن به مواردي که معمولاً مردها نمي‏پوشانند نظير صورت و سر و گردن، اگر به قصد لذّت باشد يا بترسد که به حرام بيفتد و يا موجب مفسده باشد و يا جالب باشد حرام است ولي نگاه کردن بدون اينها جايز است گرچه خالي از اشکال نيست.

     مسأله  - مردها بايد بدن خود را به غير از جاهايي که معمولاً نمي‏پوشانند نظير صورت و سر و گردن، از نامحرم بپوشانند.

     مسأله  - زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم و پسر مميّز بپوشاند و نيز پوشاندن صورت و دستها تا مچ، اگر جالب باشد يا به قصد لذّت باشد يا مفسده‏اي داشته باشد يا بترسد که به حرام بيفتد يا ديگران به حرام بيفتند، واجب است، و بدون اينها پوشاندن آنها مستحب مؤکد است.

     مسأله  - نگاه کردن به بدن و موي زنهاي غير مسلمان، يا زنهاي مسلمان لاابالي در حجاب و زنهايي که عادت به حجاب ندارند نظير زنهاي باديه نشين، اگر جالب نباشد، و به قصد لذّت نيز نباشد و مفسده هم نداشته باشد و نترسد که به حرام بيفتد جايز است گرچه خالي از اشکال نيست.

     مسأله  - نگاه کردن به فيلمها و عکسهايي که در تلويزيونها و مجله‏ها و مانند اينها ديده مي‏شود، اگر جالب نباشد و به قصد لذّت نيز نباشد و مفسده هم نداشته باشد و نترسد که به حرام بيفتد جايز است گرچه خالي از اشکال نيست. و همچنين است عکس گرفتن و فيلم برداري کردن مرد و زن نامحرم از يکديگر.

     مسأله  - نگاه کردن به عورت ديگري حرام است، گرچه از پشت شيشه يا در آيينه يا آب صاف و مانند اينها باشد، بلکه نگاه کردن به عورت بچّه مميّز نيز حرام است و واجب است عورت خود را نيز از او بپوشاند، ولي زن و شوهر مي‏توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

     مسأله  - مرد و زني که با يکديگر محرمند، اگر قصد لذّت نداشته باشند و نترسند که به حرام بيفتند و مفسده ديگري هم در بين نباشد مي‏توانند غير از عورت به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

     مسأله  - نگاه کردن مرد به بدن مرد ديگري يا نگاه کردن زن به بدن زن ديگري، اگر با قصد لذّت باشد يا بترسند که به حرام بيفتند يا مفسده ديگري در بين باشد حرام است.

     مسأله  - حرف زدن زن و شنيدن آن، براي نامحرم در صورتي که شهوت‏انگيز نباشد، و سبب افتادن در گناه نشود و مفسده ديگري هم نداشته باشد و جالب هم نباشد اشکال ندارد.

     مسأله  - پس از جدا شدن مو از سر زن، نگاه نامحرم به آن مانعي ندارد و همچنين است دست کشيدن مرد نامحرم به آن و خريد و فروش آن، بنابراين ساختن کلاه‏گيس از موي زن ديگر، و يا وصل موي زني به سر زن ديگر اشکال ندارد.

     مسأله  - اگر انسان ناچار شود به عورت ديگري يا بدن نامحرم نگاه کند يا دست بزند، نظير طبيب و پرستار، اشکال ندارد.

     

     

    احکام نگاه کردن

    مسأله 2080ـ نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم، خواه با قصد لذّت باشد يا بدون آن حرام است و همچنين نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم، ولي نگاه کردن به صورت و دستهاي زن نامحرم تا مچ اگر به قصد لذّت نباشد و مايه فساد و گناه نگردد اشکال ندارد، همچنين نگاه کردن به بدن مرد نامحرم به آن مقدار که معمولاً آن را نمي پوشانند مانند سر و صورت و گردن و مقداري از پا و دست.

    مسأله 2081ـ نگاه کردن به دختر نابالغ اگر به قصد لذّت نباشد و به واسطه نگاه کردن ترس از افتادن در حرام نداشته باشد جايز است، ولي بنابر احتياط واجب بايد به جاهايي مثل ران و شکم که معمولاً مي پوشانند نگاه نکند.

    مسأله 2082ـ واجب است زن بدن و موي خود را از نامحرم بپوشاند و احتياط مستحب آن است که از پسر نابالغ که خوب و بد را مي فهمد و به حدّي رسيده که مورد نظر شهواني است مستور دارد، ولي پوشانيدن صورت و دستها تا مچ واجب نيست.

    مسأله 2083ـ نگاه کردن به عورت ديگري حرام است هر چند در آئينه يا آب صاف و مانند آن باشد خواه محرم باشد يا نامحرم، مرد باشد يا زن و احتياط واجب آن است که به عورت بچّه مميّز نيز نگاه نکند، ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    مسأله 2084ـ مرد و زني که باهم محرمند (مانند خواهر و برادر) مي توانند به بدن يکديگر به آن مقدار که در ميان محارم معمول است نگاه کنند و در غير آن احتياط آن است که نگاه نکنند.

    مسأله 2085ـ مرد نمي تواند با قصد لذّت به بدن مرد ديگر نگاه کند و نگاه کردن زن به بدن زن ديگر نيز با قصد لذّت حرام است.

    مسأله 2086ـ عکس برداشتن مرد از زن نامحرم حرام نيست، مگر اين که ناچار باشد که به بدن او غير از صورت و دستها نگاه کند.

    مسأله 2087ـ در صورتي که زني مقيّد به حفظ حجاب شرعي است نگاه کردن به عکس بدون حجاب او اشکال دارد، مگر اين که او را نشناسد و مفسده ديگري از نگاه کردن حاصل نشود.

    مسأله 2088ـ هرگاه پرستار يا طبيب ناچار باشد دست به عورت بيمار بزند بايد دستکش يا مانند آن در دست داشته باشد، همچنين اگر طبيب و پرستار مرد ناچار باشد دست به بدن زن بزند يا طبيب و پرستار زن دست به بدن مرد بزند، ولي در صورت ضرورت و ناچاري اشکالي ندارد.

    مسأله 2089ـ نگاه کردن طبيب مرد به زن نامحرم براي معالجه در صورتي که ضرورت داشته باشد جايز است.

    مسأله 2090ـ در مورد حجاب واجب، کافي است که زن بدن خود را جز صورت و دست تا مچ به هر وسيله اي که مي تواند بپوشاند و لباس خاصّي شرط نيست ولي پوشيدن لباسهاي تنگ و چسبان و همچنين لباسهاي زينتي اشکال دارد.

    مسأله 2091ـ نگاه کردن مرد به زني که مي خواهد با او ازدواج کند به منظور آگاه شدن از حسن و عيب او جايز است حتّي اگر با يک بار نگاه کردن اين منظور حاصل نشود مي تواند چند بار در چند مجلس نگاه کند.

    مسأله 2092ـ شنيدن صداي زن نامحرم در صورتي که به قصد لذّت نباشد و سبب افتادن در گناه نشود اشکالي ندارد، ولي زن نبايد لحن صداي خود را طوري کند که هوس انگيز باشد.

    مسأله 2093ـ نگاه کردن به زن نامحرم براي شناختن او به منظور شهادت دادن در دادگاه و امور مهم و لازمي از اين قبيل جايز است.

     

     

    احکام نگاه کردن

    ( مسأله 2429 ) نگاه کردن مرد به بدن زن نا محرم و همچنين نگاه کردن به موي آنان ، چه با قصد لذّت و چه بدون آن ، حرام است . و نگاه کردن به صورت و دستها اگر به قصد لذّت باشد ، حرام است ، ولي بدون قصد لذّت حرام نيست . و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد به جز صورت و دستها حرام مي باشد و نگاه کردن به صورت و بدن و موي دختر نا بالغ اگر به قصد لذّت نباشد و به واسطة نگاه کردن هم انسان نترسد که به حرام بيفتد اشکال ندارد ، ولي بنا بر احتياط بايد جاهائي را که مثل ران و شکم معمولاً مي پوشانند ، نگاه نکند .

    ( مسأله 2430 ) اگر انسان بدون قصد لذّت به آن قسمت از بدن زنهاي کافر که معمولاً نمي پوشانند نگاه کند در صورتي که نترسد به حرام بيفتد ، اشکال ندارد .

    ( مسأله 2431 ) زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم بپوشاند ؛ بلکه احتياط واجب آن است که بدن و موي خود را پسري هم که بالغ نشده ولي خوب و بد را مي فهمد و به حدّي رسيده که مورد نظر شهواني است ، بپوشاند .

    ( مسأله 2432 ) نگاه کردن به عورت ديگري حرام است ، اگر چه از پشت شيشه يا در آئينه يا آب صاف و مانند اينها باشد . و احتياط واجب آنست که به عورت بچّه مميز هم نگاه نکنند . ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند .

    ( مسأله 2433 )مرد و زني که بايکديگر محرمند ، اگر قصد لذّت نداشته باشند مي توانند غير از عورت به تمام بدن بدن يکديگر نگاه کنند .

    ( مسأله 2434 ) مرد نبايد باقصد لذّت به بدن مرد ديگر نگاه کند و نگاه کردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذّت حرام است .

    ( مسأله 2435 ) عکس برداشتن مرد از زن نامحرم حرام نيست ولي اگر براي عکس برداشتن مجبور شود که حرام ديگري انجام دهد مثلاً دست به بدن او بزند نبايد عکس او را بردارد و اگر زن نامحرمي را بشناسد در صورتي که آن زن مُتَهَتَّک نباشد ، به عکس او نگاه کند .

    ( مسأله 2436 ) اگر در حال ناچاري ، زن بخواهد زن ديگر يا مردي غير از شوهر خود را تنقيه کند ؛ يا عورت او را او را آب بکشد ، بايد چيزي در دست کند که دست او به عورت آنها نرسد و همچنين است اگر مرد بخواهد مرد ديگر ، يا زني غير از زن خود را تنقيه کند ، يا عورت او را آب بکشد .

    ( مسأله 2437 ) اگر مرد براي معالجة زن نامحرم ناچار باشد که او را نگاه کند و دست به بدن او بزند اشکال ندارد ، ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نبايد دست به بدن او بزند و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند ، نبايد او او را نگاه کند .

    ( مسأله 2438 ) اگر انسان براي معالجة کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند چنانچه ضرورت با نگاه کردن در آئينه مرتفع مي شود آئينه را در مقابل گذاشته و دران نگاه کند ولي اگر چاره اي جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد .

     

    مساله (192)‌: حجاب زن در نماز با حجاب او در طواف فرق دارد . چون در نماز مي تواند صورت خود را بپوشاند ولي در طواف واجب است صورت خود را نپوشاند .

     

     

    احكام پوشش

    مسأله 638.بدون شك حجاب از مسلّمات اسلام است، و تمام فقهاى اسلام در آن اتّفاق نظر دارند، و هرگونه بدحجابى و بى حجابى بر خلاف شريعت مقدّسه است.

    مسأله 639. انتخاب چادر مشكى براى زنان مكروه نيست. و استفاده از رنگهاى ساده ديگر، مادام كه منشأ مفاسدى نشود، جايز است; البته رنگهاى سنگين بهتر است.

    مسأله 640. پوشيدن لباسهاى زينتى حرام است و منظور از لباس زينتى اين است كه عرف آن را لباس زينت مى خوانند، ولى مانتوهاى معمولى زينتى نيست، و لباسى كه تمام بدن جز صورت و كفّين رابپوشاند كافى است; هر چند چادر محفوظ تر و شايسته تر است.

    مسأله 641.مقدار پوشش، در برابر زنان غير مسلمان آن است

    كه زنان مسلمان كه بدن خود را در برابر زنان غير مسلمان برهنه

    نكنند.

    مسأله 642. حجاب براى حفظ شخصيّت زن، وجلوگيرى از انحراف و گسترش فساد در جامعه اسلامى است. و همان گونه كه اصل پوشيدن لباس براى زنان و مردان منافات با آزادى آنها ندارد، حجاب نيز چنين است.

    مسأله 643. دست دادن زن با مرد نامحرم با دستكش جز در موارد

    صفحه 165

    ضرورت جايز نيست مشروط بر اين كه فشار ندهد.

    مسأله 644. نگريستن به مرد نامحرم هرگاه نظر از روى شهوت نباشد، اشكالى ندارد.

    مسأله 645.زنان مى توانند به قسمتهايى از بدن بچه هاى غير بالغ كه معمولاً پوشانيده نمى شود نگاه كنند. و نگاه به عورت بچه غير مميز اشكالى ندارد، و مادران در موارد ضرورت مى توانند آن را جهت شستشو يا غير آن لمس كنند.

    چند مسئله متفرّقه

    مسأله 646. آرايشگرى خانمى را آرايش مى كند و مى داند آن خانم با وضعيت نامناسب در اجتماع رفت و آمد مى نمايد، پولى كه از آرايشگر دريافت مى كند حلال است; لكن آن خانم، كه خود را در معرض ديد نامحرمان قرار مى دهد، گناهكار است.

    مسأله 647. رانندگى اتومبيل براى زنان با حفظ حجاب اسلامى و جهات شرعى ديگر، مانعى ندارد.

    مسأله 648. خروج زن از منزل براى انجام واجبات، مثل تشرّف به حجّ واجب، و مراجعه به دكتر، و صله رحم به مقدار لازم، و شركت در جلسات در مواردى كه اگر به مجالس دينى و مساجد نرود، از اسلام دور مى ماند، و تعاليم لازمه اسلامى را فرا نمى گيرد، و اخلاق اسلامى را ترك مى كند، يا در آن ضعيف مى شود، منوط به اجازه شوهر نيست; بلكه در چنين شرايطى شركت در مراسم مزبور، براى بانوان مانعى ندارد، هر چند شوهر راضى نباشد.

    مسأله 649. يكى از مواردى كه نجس بودن لباس نمازگزار جايز است لباسهاى كوچك نمازگزار، مانند جوراب است، ولى جورابهاى بلند كه گاهى بجاى شلوار از آن استفاده مى شود مشمول اين حكم نيست.

    گفتگو با نامحرم

    مسأله 650. گفتگو با زن نامحرم در صورتى كه به طور عادى باشد مانعى ندارد.

    مسأله 651. گفتگو با مردان نامحرم در حدود سخنان عادى، مشروط به اين كه منشأ فسادى نباشد جايز است.

    مسأله 652. مرد و زنى كه مى خواهند با يكديگر ازدواج كنند، مى توانند به مقدار لازم در جلسه اى بنشينند ويكديگر را ببينند وبا يكديگر صحبت كنند. واگر در يك جلسه مقصود حاصل نشد، مى توانند در چند جلسه با هم بنشينند و صحبت كنند، و سپس تصميم بگيرند.

    مسأله 653. مكالمه تلفنى پسر و دختر و مراوده طرفين جهت دوستى جايز نيست; مگر به مقدارى كه براى تحقيق در ازدواج ضرورت دارد.

    مسأله 654. اگر زن و مرد در مكانى هستند كه معمولاً هيچ كس

    صفحه 167

    رفت و آمد نمى كند، خلوت با اجنبيّه محسوب مى شود. و خلوت با اجنبيّه، حتى اگر فكر مى كنند به حرام نمى افتند حرام است.

    مسأله 655. گاه دانشجوى پسرى در بين عدّه اى دانشجوى دختر، ويا بالعكس درس مى خواند، با توجه به اين كه اگر با اين شرايط تحصيل را ادامه ندهد متضرّر مى شود اگر موجب كار حرامى نمى شود اشكالى ندارد; ولى سزاوار است مسؤولين كشورهاى اسلامى برنامه اى براى جداساختن مراكز تحصيلى پسران و دختران تنظيم كنند.

    مسأله 656. شنيدن صداى زن نامحرم، در صورتى كه به قصد لذّت نباشد و سبب انجام گناه نشود اشكالى ندارد; ولى زن نبايد لحن صداى خود را طورى كند كه هوس انگيز باشد.

    مسأله 657. خانمهايى كه در مجالس زنانه مداحى يا روضه خوانى با آهنگ مى كنند اگر متوجه شوند كه مرد يا بچه هايى كه خوب و بد را مى فهمند صداى آنها را مى شنود لازم است احتياطا، صداى خود را آهسته تر كند و يا بدون تكيه بر صوت بخواند.

    مسأله 658. اگر زن با صوت قرآن بخواند، مرد نامحرم نمى تواند با قصد لذت يا خوف وقوع در حرام به آن گوش دهد و بين نوار و غير نوار فرقى نمى كند.

    صفحه 168

    عكس

    مسأله 659. عكس برداشتن مرد از زن نامحرم حرام نيست ولى اگر براى عكس برداشتن مجبور شود كه به بدن او غير از صورت و دستها نگاه كند يا دست به بدن او بزند حرام است و اگر زن نامحرمى را بشناسد، و آن زن مقيد به حجاب شرعى باشد نبايد به عكس بدون حجاب او نگاه كند.

    مسأله 660. ديدن عكس زنان بدون حجاب غير مسلمان، بدون قصد لذّت در صورتى كه نترسد كه به حرام بيفتد اشكال ندارد. و بنابر احتياط جاهايى را كه مثل ران و شكم معمولاً مى پوشانند به هيچ وجه نگاه نكند.

    مسأله 661. عكس گرفتن از زنان به وسيله زنان اشكال ندارد، اما اگر اين كار براى آن باشد كه عكسها را در اختيار نامحرمان قرار دهد، كار او حرام است .

    مسأله 662. نگاه كردن به فيلمهاى مبتذل، كه موجب فساد خود انسان يا خانواده اش مى شود، جايز نيست و بايد از نگاه كردن به آن خوددارى كرد.

    مسأله 663. نگاه به قصد لذت به شناگران ولو غير مسلمان حرام مى باشد.

    مسأله 664. نگاه به فيلمهاى خارجى با بدنهاى عريان در صورتى

    صفحه 169

    كه خوف افتادن به حرام داشته باشد جايزنيست و نيز نگاه كردن به جاهايى كه معمولا پوشانده مى شود مطلقا حرام است چه قصد لذت داشته باشد يا نداشته باشد .

    اختلاط زن و مرد

    مسأله 665. احتياط واجب آن است كه مرد و زن نامحرم در محلّ خلوتى كه كسى در آنجا نيست و ديگرى هم نمى تواند وارد شود، نمانند; اگر در آنجا نماز بخوانند نماز آنها اشكال دارد.

    مسأله 666. در كلاسهائى كه هم اساتيد مرد و هم اساتيد زن، تدريس مى كنند، نگاه كردن دانشجويان مرد به استاد زن و بالعكس

    - در صورتى كه نگاه هوس آلود نباشد ـ در مورد وجه و كفّين اشكالى ندارد.

     

     

    نظر امام خامنه اي

    من مي‌گويم چادر، هم بهترين نوع حجاب است و هم يک نشانه ملي ماست که هيچ منافاتي با هيچ نوع تحرکي از زن ندارد. اگر واقعا کار اجتماعي وکار سياسي و کار فکري به معناي تحرک باشد، لباس رسمي زن مي‌تواند چادر باشد که بهترين نوع حجاب است. البته مي‌توان محجبه بود ولي چادر نداشت منتها همين‌جا هم بايد آن مرز را پيدا کرد.

    عده‌اي از چادر فرار مي‌کنند به خاطر اينکه هجوم تبليغاتي غرب دامن گيرشان نشود. اما از چادر فرار مي‌کنند به آن حجاب واقعي بدون چادر هم رو نمي‌آ‌ورندچون آن را هم غرب مورد تهاجم قرار مي‌دهد.

    تصور نکنيد اگر مافرضاً چادر را کنار گذاشتيم آن مقنعه کذايي را.. درست کرديم دست از سر ما بر مي‌دارند، آنها به اين چيزهاي قانع نيستند بلکه مي‌خواهند همان فرهنگ منحوس خودشان را در اينجا مثل زمان شاه که زن اصلاً حجاب و پوشش نداشت عمل شود.

     

    حضرت آيه العظمي مکارم شيرازي

    چادر حجاب پسنديده است.

     

    حضرت آيه العظمي بهجت

    چادر بهترين پوشش براي خانمها است چون تمامي مفاتن بدن را مي ‌پوشاند. خانمهاي مسلمان بايد آداب و سنن اسلامي را در لباس پوشيدن مراعات کنند و از تجدد گرايي مضر پرهيز کنند

     

    حضرت آيه العظمي صفاي گلپايگاني

    سزاوار است خانمها از چادر استفاده کنند. چون چادر در کشور اسلامي ايران از مظاهر و شعائر اسلام مي‌باشد و با حفظ اين شعار رسمي سعي کنند بانوان محترم حرکت را خنثي کنند.

     

    حضرت آيه العظمي فاضل لنکراني

    چادر حجاب برتر است و سزاوار نيست زنهاي مومن بدون چادر وارد جامعه شوند.

    نظر به اينکه چادر از جهات مختلف مي‌تواند پوشش کاملي باشد به بانوان توصيه مي‌گردد که چادر را به عنوان مهمترين نوع حجاب که شعار ملي و مذهبي ما است حفظ نمايند زيرا موجب وقار و سنگيني زن خواهد بود

     

    نظر دکتر علي شريعتي:

    آنچه در همه پدر و مادر ها مشترک است ، اين است که مذهب را طوري تعريف مي کنند که انگار شيپور را از طرف ديگرش باد مي کنند !

    توصيه هايي که به نسل جوان مي کنند اينطوري است .

    درست مثل اين است که طبيبي - يا به هر حال آدمي - دائم به کسي که لبش زخم شده يا صورتش جوش زده بگويد که ( جوش نزن ) و ( زخم نشو ) ؛ و بعد هم بگويد که به طور مثال (زخم شدن دهن فلان بدي را دارد ؛ جوش صورت فلان قدر بد است) !

    اين - اگر چه درست است اصولا چه تاثيري دارد ؟ چه مي خواهد بشود و بعد چه نتيجه اي مي خواهد بگيرد ؟

    به جاي اين صحبتها بايد فهميد چه عواملي باعث شده که اين جوشها در زندگي روحي اين بچه و اين نسل بوجود آمده ؛ آن ريشه ها را بايد يافت.

    تجربه نشان مي دهد که به عنوان اينکه دين فلان چيز را مي گويد ، نمي شود حجاب را بر زن تحميل کرد ، و عبادت را بر پسر تحميل کرد ، مگر اينکه يک آگاهي انساني پيدا کند ، و اين ها نماينده يک طرز فکر باشد.

    آيا در عوام ما پوشش اسلامي به عنوان يک طرز تفکر خاص است؟

    نه ، طرز تفکر خاص نيست ، بلکه به عنوان تيپ خاص است ، که در آن مومن دارد ، فاسق دارد ، بد انديش دارد ، خوش انديش دارد ، خلاصه همه جور آدمي دارد !

    البته حجاب غير از چادر است ؛ چادر فرم است.

    اصل قضيه اين است که ، اين دختري که الان مي خواهد پوشش را انتخاب کند ، انگيزه اش چيست؟

    معمولا انگيزه اين است که ( مادرم همينطور بوده ، خاله ام همينطور است ، محيطمان همينطور است ).اين ، يک لباس سنتي است ؛ نشانه طبقه عقب مانده در حال مرگ است. جلويش را هم نمي توان گرفت ؛ بخواهي ده سال ديگر هم ادامه اش بدهي ، بعد از سال يازدهم تمام مي شود ؛ رشد و تکاملش به سمت ريختن اين حجاب است ، يعني تکامل جامعه به سمت تَرک آن سمبل هاي سنتي اُمّلي.

    بنابر اين شما طرز فکر بچه ها را عوض کنيد ، آنها خودشان پوشش را انتخاب خواهند کرد ؛ شما نمي خواهد مدلش را بدوزيد و تنش کنيد ! او خودش انتخاب مي کند. شما را بطه عاشقانه بين او و اين عالم وجود برقرار کنيد ؛ او خودش به نماز مي ايستد . هي به زور بيدارش نکنيد !

     

     

    نرجس السادات نعمتي

    ستر در نماز

    زن بايد در موقع نماز تمام بدن حتي سر و موي خود را بپوشاند، ولي پوشاندن صورت به مقداري كه در وضو شسته مي‏شود و دستها تا مچ و پاها تا مچ، لازم نيست اما براي آنكه يقين كند كه مقدار واجب را پوشانده است، بايد مقداري از اطراف صورت و قدري پايين‏تر از مچ را هم بپوشاند.2 * بر زن واجب است ، گردن و زير چانه خود را حتي بنابر احتياط واجب مقداري از زيرچانه را كه بعد از بستن روسري ديده مي‏شود، بپوشاند.3 ـ كنيز و دختر بچه ـ در پوشش نماز ـ مانند زن حرّ و بالغ مي‏باشند. جز آنكه پوشاندن سر و مو و گردن بر اين دو واجب نيست.4 ـ هر گاه انسان در بين نماز بفهمد كه قسمتي را كه بايد بپوشاند، پيداست، بايد فورا آن را بپوشاند به شرط اينكه كاري كه صورت نماز را بر هم مي‏زند، بجا نياورد و چنانچه پوشاندن آن زياد طول بكشد، احتياط واجب آن است كه خود را بپوشاند و نماز را تمام كرده و دوباره بخواند.5 ـ هرگاه بعد از نماز بفهمد كه مقدار واجب را در حال نماز نپوشانده، نمازش صحيح است.6 بنابر آنچه گفته شد، در مي‏يابيم كه زن در غير حال نماز، هنگامي كه در معرض ديد نامحرم قرار گيرد، لازم است تمام بدنش را بپوشاند بجز دو مورد: يكي دستها تا مچ و ديگر صورت به اندازه‏اي كه در وضو، شستن آن واجب است7، در حال نماز نيز اگر در معرض ديد نامحرم قرار گرفت، همين حكم را دارد و اگر جايي نماز مي‏خواند كه در معرض ديد نامحرم نيست، بايستي تمام بدن خود را بپوشاند بجز سه مورد كه اگر نپوشاند، نمازش صحيح است:

    الف :صورت به اندازه‏اي كه در وضو، شستن آن واجب است.

    ب : دستها تا مچ

    ج : كف و روي پاها تا قوزك پا

    نپوشاندن عضو در موارد ياد شده نيز تا زماني جايز است كه با قصد ريبه8 و تلذذ به آن ننگرند وگرنه براي پرهيز از گناه، پوشيدن آن موضع نيز لازم است و همچنين آن عضو داراي زينت نباشد و الاّ پوشش آن مقدار هم لازم است.9 خوب است با هم نگاهي بر نظرات مذاهب پنجگانه بيفكنيم:

    مذاهب اتفاق دارند10كه هر زن و مردي بايد خود را در حال نماز بپوشاند، همانطور كه از بيگانه در غير نماز مي‏پوشاند، ولي اختلاف دارند در آنچه بيش از آن زن بايد بپوشاند صورت و دو دست يا چيزي از آن را كه در حال نماز واجب است و در غير آن واجب نيست و نيز آنچه بر مرد بيش از بين ناف و زانو بايد بپوشاند در حالي‏كه آن در غير حال نماز، واجب نيست.

    حنفيه: بر زن است كه روي دو دست و كف پا را بپوشاند و بر مرد است كه زانو را علاوه بر بين زانو و ناف بپوشاند.

    شافعيه و مالكيه: در حال نماز بر زن واجب است كه صورت و روي و پشت دو دست را بپوشاند.

    حنابله: جز كشف صورت براي او جايز نيست.

    اماميه: آنچه بر هر زن و مرد در حال نماز واجب است، در غير نماز هم واجب است هر چند ناظر بيگانه باشد، بر زن جايز است صورت خود را در حال نماز به مقدار شستن وضو و نيز دو دست را تا مچ و دو پا را تا ساق باز بگذارد و نيز بايد عورتين خود را بپوشاند و افضل بين ناف تا زانو است.

    پرسش و پاسخ

    سوال 1: مگر خداوند به زنها نامحرم است كه زن گر چه در اتاق هفتم و در بسته و تاريك نماز بخواند، بايستي خود را بپوشاند؟

    جواب: اولا فلسفه همه احكام الهي براي ما روشن نيست.

    ثانيا: شايد حكمت دستور الهي اين باشد كه اين بهترين حالت نزد خداوند است و با بهترين وضع نزد او حاضر شود و به عبادت بپردازد و يا اينكه خود، بهترين تمرين براي حجاب به شمار مي‏رود.11 سوال 2: آيا پوشش زن در نماز بايد طوري باشد كه از هيچ طرف، بدن او ديده نشود؟

    ج : از تمام اطراف بايد پوشش داشته باشد مگر جاهايي كه از قسمت پايين قابل ديدن باشد. فرضا اگر زن بدون روسري و يا مقنعه نماز بخواند و طوري چادرش را روي صورتش بياورد كه زير گلويش ديده نشود ـ اگر چه در هنگام ركوع ممكن است از زير قابل ديدن باشد ـ اشكال ندارد و يا هنگامي كه بر سطح يا پنجره‏اي ايستاده باشد به طوري كه عورتش را نبيند،اگر در آنجا ناظري باشد، اقوي واحتياط واجب پوشاندن آن از تحت است.12 سوال 3: چنانچه زن هنگام نماز يا پس از آن در يابد برخي از اندامش كه پوشيدن آن لازم بوده، عريان مانده است، تكليفش چيست؟

    ج: نمازش صحيح است و اگر در ميان نماز است، بايستي براي ادامه نماز آن را بپوشاند.13 اگر چه احتياط واجب اعاده نماز است بعد از اتمام، مخصوصا اگر پوشانيدن محل، به زمان زيادي نياز داشته باشد.

    سوال 4: چنانچه مدتي با پوششي نماز خوانده است و بعد دريافته كه كافي نبوده (جهل به حكم است)، تكليف چيست؟

    ج: اگر احتمال بطلان نمي‏داده تا اينكه تحقيق كند، قضا ندارد.14 ستر مرد

    مردان بايد عورتين خود را از مردان ديگر و ايضا از محارم خود بپوشانند بجز از همسران خود و پوشانيدن بقيه بدن ا ز آنها واجب نيست15، لذا دكتر بودن از مستثنيات نيست و مردان بايد عورتين خود را از دكترها نيز بپوشانند مگر در مقام اضطرار.

    ـ مردان بنابر احتياط مستحب بايد مواضعي را كه بطور معتاد مردان مي‏پوشانند، از نامحرم بپوشانند خصوصا اگر بدانند نامحرمي به قصد لذت و ريبه به آنها نگاه مي‏كند كه پوشاندن آنها واجب مي‏باشد.16 * ـ مرد بايد بالاتر از مچ و سينه و پاهاي خود را و مواضعي را كه معمولا مردان مي‏پوشانند، از نامحرم كه ناظربرآنهاست بپوشاند و پوشاندن مواضع ديگر مثل سر، صورت و دست لازم نيست.

    ـ نپوشاندن هر جاي بدن به قصد به حرام انداختن نامحرم حرام است.17 ـ برهنه كردن بدن به قصد لذت و ريبه در مقابل محارم و ديگران حرام است.18 * ـ لذا اگر مردي بازو و سينه و يا بدن خود را به قصد آنكه نامحرمي به او نگاه بكند، باز بگذارد و يا پيراهن نازك بدن نما بپوشد به قصد آنكه نامحرم به او نگاه كند، حرام است و بايد از آن اجتناب نمايد، لذا اگر لباس آستين كوتاه بپوشد نه به قصد حرام انداختن ديگري اگر چه علم داشته باشد ديگري به حرام مي‏افتد بنابر احتياط مستحب، نبايد چنين لباسي بپوشد.

    * اما در مورد بچه ها، بچه ها يا مميزند يا غير مميز:

    ـ اگر بچه ها مميز نيستند چه پسر و چه دختر پوشش از آنها واجب نيست حتي عورتين.

    ـ اگر بچه ها مميز هستند، مرد بايد عورتين خود را از آنها مطلقا بپوشاند.19 پرسش و پاسخ

    سوال 1 : آيا خانمهاي نامحرم مي‏توانند براي مردان آمپول بزنند و يا فشار خون گرفته و يا عكسبرداري كنند؟

    ج: اگر مستلزم لمس و يا نگاه به بدن مرد باشد، جايز نيست مگر در مقام اضطرار.20 سوال 2 : آيا پوشيدن مايو يا لباسهاي زير كه حجم عورتين پيدا است لكن پوست بدن پيدا نيست، براي پوشش در مقابل ديگران كافي است؟

    ج: اگر مفسده‏اي بر آن مترتب نباشد، اشكالي ندارد.21 سوال 3 : پوشيدن پيراهني كه آستين آن بالاي آرنج مي‏باشد براي مردان چه صورتي دارد؟

    ج : بر مردها پوشاندن بدن خود از ديدن زن نامحرم واجب نيست ولي اگر بداند كه در معرض ديد نامحرم قرار مي‏گيرد و نگاه مي‏كنند جهت تحرز از معاونت بر اثم بايد دستها تا مچ را بپوشاند.22 ستر زن از نامحرم

    ـ پوشيدن بدن از نامحرم بالغ، سواي صورت و دستها، واجب است و صورت و دستها را نيز اگر دريابد كه با قصد لذت و ريبه نگاه مي‏كنند، پوشيدن آن واجب است.23

    ـ خانمها نمي‏توانند آستين خود را براي آمپول زدن و يا فشار خون و يا نبض گرفتن و غيره در مقابل نامحرم بالا بزنند، مگر در مقام اضطرار.24

    سترزن از بچــه

    ـ بچه‏ها يا به سن تمييز رسيده‏اند يا نرسيده‏اند:

    اگر به سن تميز نرسيده باشد، پوشيدن بدن حتي عورتين از او واجب نيست.

    و اگر به سن تمييز رسيده باشد يا دختر است يا پسر:

    اگر دختر باشد، خانمها بايد عورتين خود را بپوشانند. و اگر پسر باشد(محرم‏يانامحرم) در صورتي كه مميز محرم باشد، پوشيدن عورتين براي خانمها لازم است و اگر نامحرم باشد، علاوه بر اينكه بر خانمها واجب است عورتين خود را از آنها بپوشانند، بنا بر احتياط واجب بايد تمام بدن خود، به استثناي وجه و كفين را از آنها بپوشانند.25

    *پوشيدن بدن از نامحرم غير بالغ، مميز بجز قرص صورت و دستها تا مچ ـ بخصوص پسر بچه‏اي كه نزديك بلوغ است ـ واجب است. لذا در حمامهاي عمومي در برخي از روستاها كه زنها پسر بچه‏هاي مميز خود را همراه مي‏آورند، بايستي از اين كار جلوگيري شده و پوشش را رعايت كرد.26

    پرسـش و پاســخ

    س1: گفته شد كه بايد زن از پسربچه مميز خود را بپوشاند، بفرماييد مميز بودن پسر بچه از چه راه و يا راههايي شناخته مي‏شود؟

    ج: مطالبي كه بزرگترها مي‏فهمند و اطفال آنها را درك نمي‏كنند اگرچه به حدي برسد كه آن مطالب را تشخيص بدهد، او را مميز مي‏گويند.27

    س2 : آيا شوهر خواهر و برادر شوهر همچون باقي نامحرمند و حكم خود پوشي از آنان نيز مانند ديگران است؟

    ج : آنها مانند باقي نامحرمانند و در حكم، با آنها تفاوتي ندارند و همانگونه كه زن از ديگر نامحرمان خود را حفظ مي‏كند، از آنان نيز خود را بايد حفظ كند؛ فرضا نمي‏تواند با پاي بدون جوراب عبور كند.28

    س3 : چنانچه نپوشاندن وجه و كفين، فسادي را براي زن در جامعه به بار آورد،آيا پوشاندن آن دو، واجب مي‏شود يا نه ؟

    ج : در فرض سؤال واجب است.29

    س4 : كسي كه از روي احتياط كه مبادا نپوشيدن وجه و كفين فسادي را باعث مي‏شود، آن را بپوشاند، آيا امر مستحبي را به جا آورده است يا نه؟

    ج : احتياط خوبي انجام داده است.30

    س5 : آرايشگري كه زنها را آرايش مي‏كند و مي‏داند زن، خود را به نامحرم نشان مي‏دهد، چه حكمي دارد ؟

    ج : اگر به قصد نشان دادن به نامحرم او را آرايش مي‏كند، اعانت بر اثم است و حرام ولي اگر علم دارد و بدون قصد، عيبي ندارد.31

    س6 : آيا براي زن در عده رجعيه، حفظ حجاب از شوهر واجب است ؟

    ج : ستر واجب نيست بلكه در روايات امر شده به خضاب و اكتحال و تزيين و اظهار زينت و تشويق زوج به رجوع.32

    س7 : آيا پوشيدن مانتو و شلواري كه حجم بدن و يا برجستگي هاي آن را در مقابل نامحرم آشكار مي‏كند، جايز است ؟

    ج : از جهت حجاب و ستر، كافي است ولي چنانچه پيدا بودن حجم يا برجستگيهاي بدن باعث ريبه و مفسده باشد، بايد بپوشاند.33 (آيات عظام: امام، آية‏اللّه‏ گلپايگاني )

    س8 : آيا خانمها مي‏توانند بدون تحقيق كردن از وجود دكتر زن، نزد دكتر مرد بروند؟

    ج : جايز نيست.(آيات عظام:امام،اراكي، گلپايگاني)

    س9 : در شهر ما، هم دكتر زن هست و هم دكتر مرد، لكن دكتر مرد حاذقتر است ؛ آيا خانمها مي‏توانند نزد دكتر مرد بروند؟

    ج : در صورتي كه دكتر زن نتواند مداوا كند، اشكالي ندارد.(آيات عظام:امام،اراكي، گلپايگاني)

    س10 : آيا نمايان بودن كف پا، روي پا، قوزك پا و يا پاشنه پا از مردان نامحرم جايز است؟

    ج : جايز نيست. (استفتاء از آيات عظام:امام،اراكي، گلپايگاني)

    * لذا خانمها نمي‏توانند با پاي بدون جوراب در مقابل نامحرم رفت و آمد كنند و يا با اين وضع براي خريد چيزي به مغازه نزديك بروند و يا اگر نامحرم در خانه است، بدون جوراب، در مقابل او ظاهر شوند؛ اگر چه نامحرم برادر شوهر، شوهر خواهر و يا فرد ديگري باشد.

    س11 : اگر شخصي از دختري از بستگان خود خواستگاري كند و دختر قبول نكند ولي پس از آن هم يكديگر را ملاقات كنند، در صورتي كه آن پسر هنوز مجرد باشد، آيا دختر بايد بيشتر از حد واجب، حجاب را رعايت كند؟

    ج : از هر كاري كه موجب مفسده و گناه مي‏شود، بايد پرهيز كرد.(آيات عظام:امام،اراكي، گلپايگاني)

    به عنوان نتيجه مي‏توان گفت: نمايان بودن زير چانه، گردن، گوش، سينه، دستها تا بازو براي خانمها جايز نيست و بايد اين مواضع را از نامحرم بپوشانند. خانمها در منزل و يا اماكني كه نامحرم است، هنگام برداشتن چيزي از بلندي يا گرفتن چيزي از دست نامحرم و يا تعارف كردن ميوه و غيره به نامحرم و يا غذا خوردن در مقابل او و يا در هنگام خريد اجناس از مغازه‏ها و يا هنگام حمل بار بايد كاملاً مراقب باشند زيرا احتمال عقب رفتن آستين و كنار رفتن پوشش دست، پا و ديگر اعضا زياد است.

    انواع لباسهاي زينتي

    الف : زنان

    در حجاب اسلامي، نوع لباس و رنگ آن تفاوت نمي‏كند بلكه پوشاندن تمام بدن غير از صورت و دستها تا مچ است. پوشيدن لباسهاي زينتي هرچند بدن آشكار نباشد، جايز نيست ؛ لذا براي زنان، پوشانيدن موهاي مصنوعي و زينتهاي مصنوعي مثل دستبند، گردنبند نيز لازم است. البته در غير حال نماز، در مقابل نامحرم؛ ولي در حال نماز پوشاندن آنها لازم نيست.

    پرسش و پاسخ

    س1 : آيا براي زنان پوشيدن كفش صدادار، به طوري كه موقع راه رفتن، صداي آن را نامحرم بشنود، اشكال دارد؟

    ج : در صورتي كه مفسده‏اي بر آن مترتب شود، اجتناب از آن لازم است.34

    س2 : اگر خانمي بداند نامحرمي با قصد لذت و ريبه به دست و صورت او نگاه مي‏كند ـ اگرچه وجه و كفين او زينت نداشته باشد ـ آيا پوشاندن آنها لازم است؟

    ج : بله، بايد اين دو موضع را از نامحرم بپوشاند.

    *لذا رفتن به مكاني كه زن مي‏داند نامحرم به قصد لذت به او نگاه مي‏كند، جايز نيست.35

    س3 : مراد از زينت چيست؟

    ج : هر چيزي كه عرفا زينت محسوب گردد، به آن زينت گويند.36

    س4 : آرايش كردن خانمها در بيرون از خانه و يا محل كار يا درس چه صورتي دارد؟

    ج : آية‏اللّه‏ اراكي: بر زن واجب است، زينت خود را از نامحرم بپوشاند.

    ـ آية‏اللّه‏ گلپايگاني: جايز نيست.

    ـ آية‏اللّه‏ خامنه‏اي: اصل آرايش اشكال ندارد ولي واجب است در برابر نامحرم بپوشاند.37

    س5 : اگر بانوان سرمه را نه براي زينت بلكه به خاطر فوايدي كه از نظر طبي در آن وجود دارد، بزنند آيا در مقابل نامحرم در اين صورت بايد بپوشانند؟

    ج : اگر عرفا زينت محسوب شود بايد بپوشاند، قصد زينت داشته باشد يا نداشته باشد.38 (استفتاء آيات عظام: امام، اراكي، گلپايگاني)

    س6 : آيا شرعا زني كه مشخص است ابروانش را برداشته، براي رعايت اصول حجاب كامل، حتما بايد آن را بپوشاند يا مي‏تواند آن را نمايان كند.

    ج : بايد بپوشاند.39

    س7 : آيا بند انداختن صورت براي خانمها زينت محسوب مي‏شود؟

    ج : امام و آية‏اللّه‏ گلپايگاني: بله! زينت است و بايد از نامحرم بپوشاند.40

    ـ آية‏اللّه‏ اراكي: در صورتي كه عرفا زينت باشد، پوشيدن آن از نامحرم واجب است.

    * لذا خانمها مي‏توانند همان قسمتي از صورت يا دست را كه زينت كرده‏اند، بپوشانند و پوشاندن بقيه صورت واجب نيست، البته بنا به نظر آية‏اللّه‏ گلپايگاني، بنا بر احتياط واجب، وجه و كفين بايد از نامحرم پوشيده شود چه زينت داشته باشد، چه نداشته باشد. پس داشتن النگو، دستبند، انگشتر، بلند كردن ناخن، لاك زدن، حنا گرفتن و بعضي ساعتهاي مچي كه براي زينت استفاده مي‏شود، پوشيدن بعضي دستكشهاي توري براي زينت، همگي از زينتهاي دست به شمار مي‏آيد و بايد آنها را از نامحرم بپوشاند كه در مسأله پوشش فرقي بين نامحرمها نيست؛ چه فاميل نزديك و چه غريبه، خانمها بايد در مجالس و ميهمانيهاي فاميل و يا غير آن وجه و كفين خود را بپوشانند و يا از زينت كردن آن پرهيز كنند.

    س8 : خانمي هستم كه حلقه ازدواج خود را نه براي زينت بلكه براي يادگاري و وفاداري به شوهرم دست كرده‏ام آيا پوشاندن آن از نامحرم واجب است؟

    ج : به دست كردن هرگونه حلقه‏اي زينت محسوب مي‏شود و پوشاندن آن از نامحرم واجب است.41(استفتاء از آيات عظام: امام، اراكي، گلپايگاني)

    س9 : آيا فرقي بين آرايش كردن هست؟ و اگر كسي بسيار بد زينت كرد، بايد از نامحرم پوشيده شود؟

    ج : زينت كردن به زشتي و زيبايي نيست هر چه كه عرفا به آن زينت گويند، بايد از نامحرم پوشاند.42 (استفتاء از آيات عظام: امام، اراكي، گلپايگاني)

    س10 : آيا عطر زدن و يا خوشبو كردن به وسيله مواد و مايعات ديگر، براي آقايان و خانمها در صورتي كه بوي آن به مشام نامحرم برسد، اشكال دارد؟

    ج : عطر زدن اشكالي ندارد ولي اگر عطر زدن بانوان موجب مفسده و تحريك باشد، جايز نيست43. ـ البته بنا به نظر آية‏اللّه‏ گلپايگاني اگر به قصد جلب توجه نامحرم باشد، اشكال دارد.

    س11 : آرايش كردن زن براي غير همسر در بعضي مجالس زنانه مثل عروسي چه حكمي دارد؟

    ج : در صورتي كه نامحرم او را نبيند، اشكالي ندارد.44(استفتاء از آيات عظام: امام، اراكي، گلپايگاني)

    س12 : پوشاندن زينت و زيورهاي صورت و دست در نماز در جايي كه نامحرم نيست، آيا لازم است؟

    ج : واجب نيست.

    س13 : در جايي كه نامحرم به قصد ريبه و تلذذ به زن نگاه كند و يا صورت و دستهايش زينت دارد، اگر صورت و دستها را نپوشيده با همان حال نماز بخواند چه حكمي دارد؟

    ج : اگر چه كار حرامي انجام داده ولي نمازش صحيح است.45

    ب : مردان

    1ـ طلا 2ـ حرير 3ـ ابريشم

    1ـ طــلا

    پوشيدن لباس طلا بافت براي مرد حرام است و نماز با آن باطل است ولي براي زن در هر حال اشكالي ندارد لذا به دست كردن حلقه طلا يا به گردن انداختن آن و يا ساعت و دگمه، عينك طلا و يا هر چيز زينتي ديگر كه طلا باشد، جايز نيست.46

    ـ طلاي سفيد حكم طلاي زرد را ندارد، پوشيدن آن براي مرد اشكالي ندارد مگر آنكه همان طلاي زرد باشد كه رنگ آن تغيير كرده باشد.47

    ـ مسأله زينت كردن به مطلا، در صورتي كه صدق طلا بر آن نشود، اشكال ندارد.48

    ـ اگر چيزي ممزوج از طلاي زرد و فلز ديگري باشد، اگر طلاي زرد در آن حل شده باشد به طوري كه طلاي زرد بر آن صدق نكند، حكم طلاي زرد را ندارد.49

    ـ اگر مردي شك كند كه چيزي از جنس طلاست يا نه، استفاده كردن از آن براي او اشكال ندارد.50

    ـ اگر مردي نداند كه انگشتر يا لباسش از طلاست و با آن نماز بخواند، نمازش صحيح است اما اگر فراموش كند اين مسأله را و با آن نماز بخواند، بنابر احتياط واجب نمازش باطل است.51

    ـ محكم كردن دندانها با طلا و پر كردن با طلا بلكه روكش طلا به آنها نمودن و يا از طلا دندان مصنوعي گذاشتن در نماز بلكه در غير نماز هم اشكال ندارد اما در مورد دندانهايي مثل ثنايا كه پيدا هستند اگر قصد تزيين و زيبايي شود، خالي از اشكال نيست و بنا بر احتياط واجب بايد از آن اجتناب شود و همچنين قاب ساعت را از طلا قرار دادن و همراه داشتن آن در نماز، اشكالي ندارد ولي اگر زنجير ساعت از طلا باشد و آن را به گردن و يا به لباس بياويزد، نماز خواندن با آن مشكل است بر خلاف آنكه آويزان نباشد اگر چه همراه نمازگزار در جيبش باشد، كه اشكالي ندارد.52

    س1 : انگشتر طلا در نماز در دست مرد چه صورتي دارد؟

    ج : حرام است ولي حرام نيست همراه داشتن طلا در نماز چه سكه دار باشد يا نباشد.53

    2ـ حرير

    س 2: اگر لباس نمازگزار حرير باشد چه صورتي دارد؟

    ج : از براي مردان، حرام و مبطل نماز است در صورتي كه پهناي آن از چهار انگشت زياده باشد و اما براي زنان مباح و جايز است چه در نماز و چه در غير نماز.54

    ـ چيزي كه نماز در آن تمام نمي‏شود مانند بند شلوار و عرقچين بنابراحتياط واجب نبايد از حرير خالص باشد.55

    3ـ ابريشم

    ـ لباس مردان، ابريشم خالص نباشد. حتي پوشيدن آن براي آنان در غير نماز هم جايز نيست اگرچه بنابراحتياط واجب، به تنهايي با آن نشود نماز خواند، مثل بند شلوار و كلاه و مقصود از ابريشم آن است كه شامل پيله هم مي‏شود و براي زنان حتي در نماز و براي مردان در ضرورت و در جنگ جايز است.56

    ـ اگر تمامي يا نيمي از آستر لباس از ابريشم خالص باشد، پوشيدن آن براي مرد جايز نيست.57

    ـ آنچه بر مردان حرام است، خصوص پوشيدن ابريشم است، فرش كردن و روي آن سوار شدن و خود را به آن پيچيدن يعني در وقت خواب، زير آن رفتن مانعي ندارد و دكمه لباس و نشانه‏هاي آن و نخها و قيطانهايي كه در لباس قرار داده مي‏شود، از ابريشم باشد، اشكال ندارد كما اينكه دستمال روي جراحات و دمل گونه‏ها و پارچه‏اي كه مسلوس البول است (از آن جهت نگهداري بول استفاده مي‏كنند) از ابريشم باشد، اشكالي ندارد، بلكه وصله زدن لباس و حاشيه دوزي آن با ابريشم در صورتي كه آن قدر زياد باشد كه پوشيدن حرير به آن صدق كند، اشكال ندارد، اگرچه در حاشيه دوزي احتياط اين است كه از اين مقدار بيشتر نباشد.58

    ـ آنچه حرام است، پوشيدن ابريشم محض است، لذا پوشيدن ابريشمي كه با چيزي مخلوط است، اشكال ندارد و معيار آن است كه عرفا ممزوج بودن صدق كند كه از خالص بودن به در آيد اگر چه آن چيز يك درهم باشد59 و آن غير ابريشم بايد چيزي‏باشد كه نماز در آن صحيح است بنابراين كفايت‏نمي‏كند كه با پشم و كرك حيوان حرام گوشت، مخلوط باشد؛ اگرچه مخلوط‏بودن با اينها براي رفع حرمت پوشيدن،كفايت‏مي‏كند، البته پوشيدن لباسي كه از تابيده ابريشم و طلا بافته شده،حرام‏است همانگونه كه نماز در آن صحيح نيست.

    ـ اگر شك كند كه چيزي ابريشم است يا غير ابريشم، پوشيدن و نماز با آن جايز است و چيزي به نام شعري براي كسي كه حقيقت آن را نمي‏داند از قبيل آن است كه در ابريشم بودن شك دارد پس نماز با آن جايز است و همچنين است اگر شك كند كه ابريشم خالص است يا با چيزي مخلوط است، مي‏تواند با آن نماز بخواند هر چند احتياط آن است كه از آن اجتناب نمايد.60

    ـ پوشيدن ابريشم براي بچه، اشكال ندارد، لذا اگر ولي به بچه ابريشم پوشاند حرام نيست و بعيد نيست كه نماز بچه در لباس ابريشمي صحيح باشد.61

    ـ اگر دستمال ابريشمي و مانند آن در جيب مرد باشد حرام نيست و نماز را باطل نمي‏كند.62

    ـ در حال اضطرار و ناچاري، پوشيدن لباس ابريشمي خالص و طلا بافت و لباس غصبي و يا لباسي كه از مردار است، مانعي ندارد و مي‏تواند با آن نماز بخواند.63

    * مذاهب اتفاق نظر دارند كه پوشيدن ابريشم و طلا براي مردان حرام و براي زنان جايز است زيرا پيامبر اكرم( صلي‏الله‏عليه‏و‏آله )فرمودند: لباس طلا و حرير براي مردان امتم حرام و براي زنان آنها حلال است.

    اماميه: خواندن نماز با ابريشم خالص يا لباس طلادار مانند كمربند، كلاه، جوراب و انگشتر طلا براي مردان صحيح نيست ولي در حال جنگ يا در حال بيماري اگر با آن نماز بخوانند، جايز است.

    شافعيه: اگر مردي با لباس حرير يا روي فرش حرير نماز گذارد، حرام است ولي نمازش صحيح است.64

    پاورقيها:

    ـ اگر مردي نداند يا فراموش كند كه انگشتري يا لباسش از طلا است و با آن نماز بخواند، نمازش صحيح است. (اراكي )

     

    ـ اگر مردي فراموش كند كه انگشتري يا لباس او از طلاست يا شك داشته باشد و با آن نماز بخواند، واجب نيست كه آن نماز را دوباره بخواند و همچنين اگر جاهل قاصر باشد. (توضيح المسائل، آية‏اللّه‏ شاهرودي، شرايط لباس نمازگزار)

     

    ـ گلپايگاني: اگر كمتر از چهار انگشت بسته، ابريشم باشد، اشكالي ندارد و بيشتر از آن پوشيدنش براي مرد حرام است. (توضيح المسائل ، م 843)

     

    ـ اراكي: حرام ونماز در آن باطل است.(توضيح‏المسائل، م829)

     

    ـ فاضل لنكراني: اگر غير ابريشم مقدار كمي باشد كه به حساب نيايد، نماز خواندن با آن لباس براي مرد جايز نيست.

     

    17- كتاب استفتاء امام‏خميني، گلپايگاني، اراكي

     

    18- همان مدرك

     

    19- عروة‏الوثقي. ج1. في‏السترو الساتر. ص 550

     

    1)- در بعضي نسخه‏ها زينت ظاهري از نظر امام انگشتر و النگو و در بعضي ديگر صورت و دستها ذكر شده است.

     

    10- محمد جواد مفيد ، فقه تطبيقي، باب ستر صلاتي از ديدگاه مذهب خمسه

     

    11- رك به: (مسئله حجاب)، شهيدمرتضي مطهري ـ (پوشش دراسلام)، محمد محمدي اشتهاردي ـ (احكام بانوان)، محمد وحيدي

     

    12- عروة‏الوثقي، ج 1 في الستر، صفحه 553، مسئله 13/ تحرير، ج 1 ، ص143، مسئله 6، في الستر و الساتر

     

    13- عروة‏الوثقي، ج 2، ص 5، في‏الخلل، مسئله 8 / ج 1 ، ص 553، في‏الستر ، مسئله 11و 12

     

    14- استفتاء حضرت آية‏الله خميني(قدس سره)

     

    15- عروة‏الوثقي ، ج 1، في الستر و الساتر، ص549، حضرت امام و آية‏الله اراكي

     

    16- همان مدرك، و امام : عروة‏الوثقي، نكاح، مسئله 51

     

    2- كتاب توضيح المسائل، حضرت آية‏الله اراكي، مسئله 783، باب ستر بدن در نماز/ توضيح المسائل، حضرت امام خميني، م789، باب ستر در نماز/ توضيح‏المسائل، حضرت آية‏الله مكارم شيرازي، باب ستر در نماز

     

    21- همان مدرك و كتاب استفتاءات امام، گلپايگاني

     

    22- استفتاء آية‏الله خامنه‏اي

     

    23) همچنين اگر وجه و كفين زينت داشته باشد. گلپايگاني: بنابراحتياط واجب بايد وجه و كفين را هم از نامحرم بپوشاند. (عروة الوثقي، ج 1، في‏الستروالساتر، ص 550)

     

    24) امام، گلپايگاني، اراكي، عروة‏الوثقي، ستر وساتر، ص 550؛ گلپايگاني، اراكي، استفتاء

     

    25) همان مدرك

     

    26) توضيح‏المسائل، آية‏اللّه‏ خويي، م 2444؛ آية‏اللّه‏ خويي: زن بايد بدن و موي خود را از مرد نامحرم بپوشاند و بهتر آن است كه بدن و موي خود را از پسري كه بالغ نشده ولي خوب و بد را مي‏فهمد، بپوشاند.

     

    27) كتاب استفتاءات حضرت امام(ره)

     

    28) همان مدرك

     

    20- امام، توضيح‏المسائل، مسأله 2433 و عروة، باب نكاح، م19، استفتاء.

     

    30) همان مدرك

     

    31) توضيح‏المسائل حضرت آية‏اللّه‏ اراكي، بخش استفتاءات، ص 524

     

    32) همان مدرك، ص 512

     

    33) امام، آية‏اللّه‏ گلپايگاني: جوراب در صورتي كه موجب جلب توجه اجنبي باشد جايز نيست.

     

    34)امام خميني، استفتاء از كتاب احكام ازدواج ص 194؛ كتاب احكام، روابط زن و مرد، ص 75.

     

    35) عروة الوثقي، في الستر و الساتر، ص 551، م 4 ؛ احكام روابط زن و مرد، م 129، ص 88

     

    36) استفتاء امام، گلپايگاني، اراكي

     

    37) احكام روابط زن و مرد، ص 75

     

    38) احكام روابط زن و مرد، م 118، ص 83

     

    39) احكام روابط زن و مرد، م 119، ص 84

     

    3- مسئله 4 تحريرالوسيله، ج1

     

    4- مسئله 5، تحريرالوسيله، ج1

     

    40) استفتاء از كتاب احكام ازدواج، ص 195؛ كتاب احكام روابط زن و مرد، ص 72

     

    41) احكام روابط زن و مرد، م 123، ص 86

     

    42) احكام روابط زن و مرد ، م 124 ، ص 86

     

    43)استفتاء از آيات عظام: امام، اراكي، گلپايگاني، احكام روابط زن و مرد، م 125، ص 87

     

    44) احكام روابط زن و مرد، م 127، ص 87

     

    45) عـروة‏الــوثقي، ج1، ص 551، في‏الستر، مسأله 4 و 5

     

    46) امام، توضيح‏المسائل، م 831؛ گلپايگاني، توضيح‏المسائل، م 839؛ اراكي، توضيح‏المسائل، م 825

     

    47) امام، ج استفتاءات، لباس مصلي، سؤالات 50 تا 54

     

    48)امام، گلپايگاني، عروة‏الوثقي، شرايط لباس مصلي، شرط پنجم

     

    49) امام، كتاب استفتاءات، ج 2، ص 8؛ گلپايگاني، توضيح‏المسائل، م 841؛ اراكي، استفتاء

     

    50) امام، كتاب استفتاءات، ج 1، لباس مصلي، سؤال 55؛ تحريرالوسيله، م 18

     

    51) آية‏اللّه‏ فاضل لنكراني، توضيح‏المسائل، شروط لباس نمازگزار

     

    5- رساله توضيح المسائل آية‏الله مكارم شيرازي، باب ستر در نماز

     

    52) تحريرالوسيله، مسأله 14

     

    53) آيت‏اللّه‏ سبزواري: هداية‏الانام، باب شروط لباس مصلي

     

    55) اراكي، توضيح المسائل، م 828

     

    56) تحريرالوسيله، ج 1، ص 264، م 14

     

    57) امام، توضيح المسائل، م 835

     

    58) امام، تحرير الوسيله، ج 1، ص 265

     

    59) امام، تحرير الوسيله، م 16

     

    60) همان مدرك، م 18

     

    61) همان مدرك، م 19

     

    62) امام، گلپايگاني، عروة، شرايط لباس مصلي، شرط ششم، ص 564

     

    63) اراكي، توضيح‏المسائل، م 833؛ امام، توضيح المسائل، م 839

     

    64) مغنيه ـ محمد جواد: فقه تطبيقي، ص 179، شرايط لباس نمازگزار

     

    6- همان مدرك

     

    7- اگرچه احتياط مستحب آن است كه دو موضع را نيز بپوشاند. عروة‏الوثقي، ج 1، في‏الستر والساتر، ص550 / احكام بانوان، محمد وحيدي ، ص 15

     

    8- ريبه: دودل شدن، شك و ترديد، در اينجا يعني ترس از فتنه وقوع در حرام و خوشگواري و خوشخواهي

     

    9- عروة‏الوثقي، ج 1، ص 559 ، في‏الستر و الساتر، مسئله 5

     

    حضرت آية‏الله گلپايگاني: (احتياط واجب اين است كه مرد مواضعي را كه معمولا پوشيدن آن در بين مردان متعارف است در صورتي‏كه بداند زن اجنبيه به او نگاه مي‏كند، بپوشاند.) مجمع المسائل، ص 644، ج 2

     

    گلپايگاني، توضيح‏المسائل، م 2442 و مجمع المسائل ج2، س 644 و استفتاء

     

     


     

     

     

     


     

     


     

     

     


     

     

     احکام نگاه کردن

    2442 - نگاه کردن مرد به بدن زنان نامحرم و هم چنين نگاه کردن به موي آنان چه با قصد لذت , چه بدون آن , چـه بـا تـرس از وقوع در حرام چه بدون آن حرام است و نگاه کردن به صورت آنان و دستهايشان تا مچ اگـر بـه قـصد لذت يا با ترس وقوع در حرام باشد حرام است بلکه احتياط مستحب آن است که بدون قصد لـذت و ترس از وقوع در حرام هم به آنها نگاه نکند و نيز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام مي باشد , مـگر به جاهايي از بدن که در متعارف التزام بپوشانيدنش نيست مثل سر و دستها و ساق پاها که نگاه کردن زن به اين جاها اگر بدون لذت و خوف وقوف در حرام باشد اشکال ندارد.

    2443 - نـگـاه کردن به بدن زنهاي مبتذله که اگر کسي آنها را امر به حجاب نمايد اعتنا نمي کنند اشکال ندارد مشروط به آن که بدون قصد لذت و ترس وقوع در حرام باشد , و در اين حکم فرقي ميان زنهاي کفار و ديـگـر زنـهـا نـيست و هم چنين فرقي نيست ميان دست و صورت و ديگر جاهاي بدن که عادت آنان به پوشانيدنش نمي باشد.

    2444 - زن بايد موي سر و بدن - غير از صورت و دستهاي - خود را از مرد نامحرم بپوشاند , و احتياط لازم آن است که بدن و موي خود را از پسري هم که بالغ نشده ولي خوب و بد را مي فهمد و احتمال مي رود که نـگاهش به بدن زن موجب تحريک شهوتش شود بپوشاند , ولي زن مي تواند صورت و دستهايش را تا مچ از مرد نامحرم نپوشاند مگر در صورتي که بترسد به حرام بيفتد يا به قصد مبتلا کردن کردن مرد به نگاه حرام باشد که نپوشانيدن در اين دو صورت جايز نيست .

    2445 - نـگـاه کـردن بـه عورت مسلمان بالغ حرام است , اگر چه از پشت شيشه يا در آيينه يا آب صاف و مانند اينها باشد , و هم چنين است بنابر احتياط لازم نگاه کردن به عورت کافر و بچه نابالغ که خوب و بد را مي فهمد , ولي زن و شوهر مي توانند به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    2446 - مرد و زني که با يکديگر محرمند , اگر قصد لذت نداشته باشند مي توانند غير از عورت به تمام بدن يکديگر نگاه کنند.

    2447 - مرد نبايد با قصد لذت به بدن مرد ديگر نگاه کند و نگاه کردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذت حرام است .

    2448 - اگـر مرد زن نامحرمي را بشناسد , چنانچه از زنهاي مبتذله نباشد , بنابر احتياط نبايد به عکس او نگاه کند.

    2449 - اگـر زن بـخواهد زن ديگر , يا مردي غير از شوهر خود را تنقيه کند , يا عورت او را آب بکشد , بايد چـيـزي در دسـت کند که دستش به عورت او نرسد , و هم چنين است اگر مرد بخواهد مرد ديگر , يا زني غير زن خود را تنقيه کند يا عورت او را آب بکشد.

    2450 - اگر زن ناچار به معالجه از مرضي باشد و مرد نامحرم براي معالجه نمودن او بهتر باشد مي تواند به مـرد نامحرم مراجعه نمايد و چنانچه آن مرد , ناچار باشد , که براي معالجه او را نگاه کند و دست به بدن او بزند اشکال ندارد , ولي اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نبايد دست به بدن او بزند و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند , نبايد او را نگاه کند.

    2451 - اگر انسان براي معالجه کسي ناچار شود که به عورت او نگاه کند , بنابر احتياط واجب بايد آيينه را در مـقابل گذاشته و در آن نگاه کند ولي اگر چاره اي جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد , و هم چنين است اگر مدت نگاه کردن به عورت کوتاه تر از مدت نگاه کردن در آينه باشد.



    برچسب‌ها:
    برمحمّد و آل محمّد صلوات